In afwachting van het operationeel zijn van deze site verzamel ik hier reeds een aantal projecten die ik gemaakt heb of waar ik flinke stukken code voor geschreven heb.
bekend als user "touwtrekker" bij webmastercity.nl
en tal van kleine tot zeer grote JavaScript, Vbscript en PHPscritp projecten.Heb je zelf een script probleem of wil je een complete site laten maken kan je me altijd contacteren op jan@sfida.be
De rivier de Mark ontspringt bij de Zandvenheide in Merksplas.
Het Turnhoutse Vennengebied tussen Merksplas, Turnhout en Baarle ligt op de waterscheiding tussen Maas (Dommel en Mark) en Schelde (Nete). Via Merksplas, Wortel en Hoogstraten stroomt de Mark naar het noorden. Op haar weg naar Nederland voegen zich onder meer de Kleine Mark, de Hollandse Loop en het Merkske toe.
In Nederland stroomt de Bovenmark naar Breda waar de Aa of Weerijs erin uitmondt. De Mark vervolgt haar weg in de singels van deze stad (zie Centrum Breda). Bij het dorp Terheijden maakt de rivier een bocht naar het westen. Hier is ook de aansluiting met het Markkanaal en het botenhuis van Roeivereniging Breda.
Bij Standdaarbuiten gaat de Bovenmark over in de Dintel, waarna de rivier via het Volkerak uitkomt in het Hollandsch Diep.
Inhoud 1 De Nieuwe Mark 2 Moby Dick 3 Gedicht 4 Externe link // [bewerken] De Nieuwe MarkIn de periode 2004-2008 is het water van de rivier de Mark onder de projectnaam De Nieuwe Mark nabij de vroegere Haven van Breda weer terug in het stadshart van Breda Centrum gebracht. De werkzaamheden van dit project zijn in fasen verlopen: De eerste fase bestond uit het deel van de Haven (van 1965 tot 2006 'Gedempte haven') tot aan de Tolbrug (bij het huis 'Op de trapkes') gereed zal zijn, later werd het water definitief doorgetrokken.
[bewerken] Moby DickOp zondag 20 september 1981 duikt er in de Mark in het Bredase stadsdeel Ginneken een zeehondje op. Deskundigen zeggen dat het uniek is dat een zeehond zo ver landinwaarts zwemt. Het zeehondje is via de Volkeraksluizen naar de sluizen van Dintelsas gezwommen en de Mark stroomopwaarts gevolgd. Ze krijgt de naam Moby Dick. Moby Dick vindt in het Ginneken een stekkie op een bootje dat langs de kant ligt. Vanuit daar gaat zij regelmatig op jacht om in haar dagelijks onderhoud te voorzien. Breda reageert vertederd op haar verschijning. Een zeehond heeft rust nodig, zegt Lenie 't Hart van zeehondencrèche in Pieterburen, en dat kan niet gegeven worden in het hartje van Breda. Dus wordt Moby onder grote belangstelling uiteindelijk gevangen. Zij komt diezelfde dag nog aan in zeehondencrèche Pieterburen en wordt de volgende dag weer teruggezet in de natuur. Dat was meteen ook het laatste moment dat iemand haar gezien heeft. Ter herdenking aan deze gebeurtenis staat aan de Koningin Emmalaan een beeldje van Moby Dick.
[bewerken] GedichtOlaf Douwes Dekker, publiceerde in zijn bundel terug naar Breda (2007) het gedicht in het Markdal
[bewerken] Externe link [1] (Het Antwerpse gedeelte van het Maasbekken bestaat uit vier deelbekkens:Kleine Aa, Weerijs, Mark en Aa-Leyloop.) Mediabestanden Voor meer mediabestanden zie de categorie Mark in Breda van Wikimedia Commons. Ontvangen van "http://nl.wikipedia.org/wiki/Mark_(Dintel)" Categorieën: Rivier in Antwerpen (provincie) | Rivier in Noord-Brabant Weergaven artikel overleg Bewerken Geschiedenis Persoonlijke instellingen Beta inschakelen Aanmelden / registreren Merksplas - Wikipedia var skin="monobook", stylepath="http://bits.wikimedia.org/skins-1.5", wgUrlProtocols="http\\:\\/\\/|https\\:\\/\\/|ftp\\:\\/\\/|irc\\:\\/\\/|gopher\\:\\/\\/|telnet\\:\\/\\/|nntp\\:\\/\\/|worldwind\\:\\/\\/|mailto\\:|news\\:|svn\\:\\/\\/", wgArticlePath="/wiki/$1", wgScriptPath="/w", wgScriptExtension=".php", wgScript="/w/index.php", wgVariantArticlePath=false, wgActionPaths={}, wgServer="http://nl.wikipedia.org", wgCanonicalNamespace="", wgCanonicalSpecialPageName=false, wgNamespaceNumber=0, wgPageName="Merksplas", wgTitle="Merksplas", wgAction="view", wgArticleId=23664, wgIsArticle=true, wgUserName=null, wgUserGroups=null, wgUserLanguage="nl", wgContentLanguage="nl", wgBreakFrames=false, wgCurRevisionId=19653760, wgVersion="1.16alpha-wmf", wgEnableAPI=true, wgEnableWriteAPI=true, wgSeparatorTransformTable=[", .", ". ,"], wgDigitTransformTable=["", ""], wgMainPageTitle="Hoofdpagina", wgFormattedNamespaces={"-2": "Media", "-1": "Speciaal", "0": "", "1": "Overleg", "2": "Gebruiker", "3": "Overleg gebruiker", "4": "Wikipedia", "5": "Overleg Wikipedia", "6": "Bestand", "7": "Overleg bestand", "8": "MediaWiki", "9": "Overleg MediaWiki", "10": "Sjabloon", "11": "Overleg sjabloon", "12": "Help", "13": "Overleg help", "14": "Categorie", "15": "Overleg categorie", "100": "Portaal", "101": "Overleg portaal"}, wgNamespaceIds={"media": -2, "speciaal": -1, "": 0, "overleg": 1, "gebruiker": 2, "overleg_gebruiker": 3, "wikipedia": 4, "overleg_wikipedia": 5, "bestand": 6, "overleg_bestand": 7, "mediawiki": 8, "overleg_mediawiki": 9, "sjabloon": 10, "overleg_sjabloon": 11, "help": 12, "overleg_help": 13, "categorie": 14, "overleg_categorie": 15, "portaal": 100, "overleg_portaal": 101, "afbeelding": 6, "overleg_afbeelding": 7, "wp": 4, "h": 12, "p": 100, "image": 6, "image_talk": 7}, wgMWSuggestTemplate="http://nl.wikipedia.org/w/api.php?action=opensearch\x26search={searchTerms}\x26namespace={namespaces}\x26suggest", wgDBname="nlwiki", wgSearchNamespaces=[0], wgMWSuggestMessages=["met suggesties", "geen suggesties"], wgRestrictionEdit=[], wgRestrictionMove=[], wgTrackingToken="3107bff42fb28ca5efac5cbdf4266dd7", wgClickTrackingIsThrottled=true, wgNotice="", wgNoticeLocal=""; if (wgNotice != '') document.writeln(wgNotice); /* */Merksplas is een landelijk dorp in de Kempen, meer bepaald in de Noorderkempen, gelegen tussen Turnhout en Hoogstraten in de provincie Antwerpen. De gemeente telt ruim 8000 inwoners, die 'Spetsers' worden genoemd.
De rivier de Mark ontspringt in Merksplas. En de naam van de gemeente is hiervan afgeleid: plas aan de Mark. Met plas wordt hier een doorwaadbare plaats bedoeld.
Er zijn in de gemeente ook restanten van Romeinse nederzettingen gevonden.
Inhoud 1 Gelegen in Merksplas 1.1 De Kolonie (een gevangenisdomein) 1.2 Spetser 2 Evolutie van het inwoneraantal 2.1 19e eeuw 2.2 20e eeuw tot aan herinrichting gemeenten 2.3 Na de gemeentelijke herinrichting 3 Aangrenzende gemeenten 4 Partnersteden // [bewerken] Gelegen in Merksplas [bewerken] De Kolonie (een gevangenisdomein)De landloperskolonie werd opgericht op 4 juli 1824 (in de vijftien-jarige periode dat België deel uitmaakte van Nederland). Landlopers werden tewerkgesteld in verschillende nijverheden en in een bloeiende boerderij. Na de afschaffing in 1993 (wet van 12 januari 1993) van de wet die de vrijheidsberoving voorzag van landlopers, bedelaars en souteneurs, kwamen een aantal gebouwen (o.a. de boerderij) leeg te staan. Tegenwoordig wordt een deel van de infrastructuur gebruikt voor het opvangen van illegalen. Het hoofddeel van de gebouwen werd al langer als gewone gevangenis gebruikt.
De kolonie is een uitgestrekt domein, waarop naast de gevangenis, het illegalencentrum en de boerderijen o.a. ook een groot aantal woningen, een schooltje en een kerk staan.
[bewerken] SpetserMerksplassenaren worden 'Spetsers' genoemd, voor het ontstaan van Merksplas moeten we blijkbaar 850 jaar terug gaan in de geschiedenis. Omdat Merksplas geografisch op de rug van twee stroomgebieden ligt (het Schelde- en Maasbekken), is er weinig verval, waardoor er veel plassen, (bos-)vennen, vijvers en poelen bleven staan. Omdat de reizigers vroeger bovendien ook nog door een rivier (De Mark) moesten waden om naar Merksplas te komen, was het dus logisch dat zij « Spetsers van Merksplas » werden genoemd...Zo geraakten men aan deze bijnaam, maar gedurende gans die tijd was de Merksplasse Spetser zelf onzichtbaar en hierdoor geïnspireerd werd er in de jaren 90 een wedstrijd uitgeschreven door het gemeentebestuur om een beeld te maken dat dit gegeven uitbeeld. Het werd een kunstwerk gemaakt door Kris Druyts, en is te bezichtigen op de markt van Merksplas. De Spetser, ook wel het Spetserke, is de officiële mascotte van Merksplas. Er is ook een lokaal maandblad dat de naam "De Nieuwe Spetser" draagt en dat sinds 1975 wordt uitgegeven.
[bewerken] Evolutie van het inwoneraantal [bewerken] 19e eeuw Jaar 1806 1816 1830 1846 1856 1866 1876 1880 1890 Inwoneraantal 1197 1120 1244 1526 1599 1628 1552 1655 2042 Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12 [bewerken] 20e eeuw tot aan herinrichting gemeenten Jaar 1900 1910 1920 1930 1947 1961 1970 1976 Inwoneraantal 3164 3576 3059 3521 4192 4912 5065 5649 Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 31/12/1976 [bewerken] Na de gemeentelijke herinrichting Jaar 1977 1980 1985 1990 1995 2000 2005 Inwoneraantal 5694 5974 6549 7004 7755 8055 8114 Opmerking:Inwoneraantal op 01/01 - Bron:NIS [bewerken] Aangrenzende gemeenten Aangrenzende gemeenten Hoogstraten Baarle-Hertog en Baarle-Nassau (NL) Turnhout Rijkevorsel Beerse [bewerken] Partnersteden Grodzisk Wielkopolski (Polen) Torrelodones (Spanje)Aartselaar · Antwerpen · Arendonk · Baarle-Hertog · Balen · Beerse · Berlaar · Boechout · Bonheiden · Boom · Bornem · Borsbeek · Brasschaat · Brecht · Dessel · Duffel · Edegem · Essen · Geel · Grobbendonk · Heist-op-den-Berg · Hemiksem · Herentals · Herenthout · Herselt · Hoogstraten · Hove · Hulshout · Kalmthout · Kapellen · Kasterlee · Kontich · Laakdal · Lier · Lille · Lint · Malle · Mechelen · Meerhout · Merksplas · Mol · Mortsel · Niel · Nijlen · Olen · Oud-Turnhout · Putte · Puurs · Ranst · Ravels · Retie · Rijkevorsel · Rumst · Schelle · Schilde · Schoten · Sint-Amands · Sint-Katelijne-Waver · Stabroek · Turnhout · Vorselaar · Vosselaar · Westerlo · Wijnegem · Willebroek · Wommelgem · Wuustwezel · Zandhoven · Zoersel · Zwijndrecht
België - Provincies - Gemeenten
51° 21' NB, 4° 52' OL Ontvangen van "http://nl.wikipedia.org/wiki/Merksplas" Categorieën: Plaats in Antwerpen (provincie) | Merksplas Weergaven artikel overleg Bewerken Geschiedenis Persoonlijke instellingen Beta inschakelen Aanmelden / registreren PHP - Wikipedia var skin="monobook", stylepath="http://bits.wikimedia.org/skins-1.5", wgUrlProtocols="http\\:\\/\\/|https\\:\\/\\/|ftp\\:\\/\\/|irc\\:\\/\\/|gopher\\:\\/\\/|telnet\\:\\/\\/|nntp\\:\\/\\/|worldwind\\:\\/\\/|mailto\\:|news\\:|svn\\:\\/\\/", wgArticlePath="/wiki/$1", wgScriptPath="/w", wgScriptExtension=".php", wgScript="/w/index.php", wgVariantArticlePath=false, wgActionPaths={}, wgServer="http://nl.wikipedia.org", wgCanonicalNamespace="", wgCanonicalSpecialPageName=false, wgNamespaceNumber=0, wgPageName="PHP", wgTitle="PHP", wgAction="view", wgArticleId=935597, wgIsArticle=true, wgUserName=null, wgUserGroups=null, wgUserLanguage="nl", wgContentLanguage="nl", wgBreakFrames=false, wgCurRevisionId=20327109, wgVersion="1.16alpha-wmf", wgEnableAPI=true, wgEnableWriteAPI=true, wgSeparatorTransformTable=[", .", ". ,"], wgDigitTransformTable=["", ""], wgMainPageTitle="Hoofdpagina", wgFormattedNamespaces={"-2": "Media", "-1": "Speciaal", "0": "", "1": "Overleg", "2": "Gebruiker", "3": "Overleg gebruiker", "4": "Wikipedia", "5": "Overleg Wikipedia", "6": "Bestand", "7": "Overleg bestand", "8": "MediaWiki", "9": "Overleg MediaWiki", "10": "Sjabloon", "11": "Overleg sjabloon", "12": "Help", "13": "Overleg help", "14": "Categorie", "15": "Overleg categorie", "100": "Portaal", "101": "Overleg portaal"}, wgNamespaceIds={"media": -2, "speciaal": -1, "": 0, "overleg": 1, "gebruiker": 2, "overleg_gebruiker": 3, "wikipedia": 4, "overleg_wikipedia": 5, "bestand": 6, "overleg_bestand": 7, "mediawiki": 8, "overleg_mediawiki": 9, "sjabloon": 10, "overleg_sjabloon": 11, "help": 12, "overleg_help": 13, "categorie": 14, "overleg_categorie": 15, "portaal": 100, "overleg_portaal": 101, "afbeelding": 6, "overleg_afbeelding": 7, "wp": 4, "h": 12, "p": 100, "image": 6, "image_talk": 7}, wgMWSuggestTemplate="http://nl.wikipedia.org/w/api.php?action=opensearch\x26search={searchTerms}\x26namespace={namespaces}\x26suggest", wgDBname="nlwiki", wgSearchNamespaces=[0], wgMWSuggestMessages=["met suggesties", "geen suggesties"], wgRestrictionEdit=[], wgRestrictionMove=[], wgTrackingToken="9bf30fbd52e048caed0ea7430a4f00b9", wgClickTrackingIsThrottled=true, wgNotice="", wgNoticeLocal=""; /**/ /**/ if (wgNotice != '') document.writeln(wgNotice); /* */PHP is een scripttaal, die bedoeld is om op webservers dynamische webpagina's te creëren. PHP is in 1994 ontworpen door Rasmus Lerdorf, een senior software engineer bij IBM. Destijds was de taal duidelijk geïnspireerd door Larry Walls Perl.
Aanvankelijk stonden de letters PHP voor Personal Home Page (de volledige naam van de software was Personal Home Page/Forms Interpreter, PHP/FI). Sinds PHP 3.0 is de betekenis een recursief acroniem geworden: "PHP: Hypertext Preprocessor". Deze naam geeft aan waar de taal meestal voor gebruikt wordt: informatie verwerken tot hypertext (meestal HTML en XHTML).
Inhoud 1 Kenmerken 2 Geschiedenis 3 Gebruik 3.1 Populair 4 PHP en databases 5 Voorbeelden 6 Ontwikkelen in PHP 7 Zie ook 8 Externe links // [bewerken] KenmerkenPHP is een scripttaal en is vergelijkbaar met Perl, Python, Ruby en Microsoft ASP.NET. Qua syntaxis lijkt PHP het meest op C. In tegenstelling tot C is het in PHP (met name PHP5) mogelijk objectgeoriënteerd te programmeren, net als in bijvoorbeeld Java en C++. Net als bij veel andere scripttalen moeten variabelen voorafgegaan worden door een dollarteken ('$'). Dit in tegenstelling tot talen als C, C++ en Java. Dit is overgenomen uit de scripttaal Perl, waarvan PHP mede is afgeleid. Naast server-side scripting kan PHP ook gebruikt worden via de opdrachtregel of in grafische applicaties, bijvoorbeeld met PHP-GTK (PHP met GTK+).
Het type programmeren van PHP lijkt nog het meest op dat van C++: zowel object- als functiegeoriënteerd programmeren is mogelijk. Oorspronkelijk was functiegeoriënteerd programmeren het belangrijkste, maar de aandacht verschuift steeds meer naar objectgeoriënteerd programmeren.
Een server-side scriptingtaal, die hoofdzakelijk wordt gebruikt om op de webserver dynamische webpagina's te creëren, is voor de gebruiker onzichtbaar. Alleen het resultaat is zichtbaar en dat ziet eruit als een gewone HTML-pagina. De voordelen van PHP zijn: het is open source, het is zeer populair en makkelijk te leren en er is een brede ondersteuning mogelijk op het internet.
[bewerken] GeschiedenisPHP werd in 1994 ontwikkeld door Rasmus Lerdorf. De eerste publieke versie werd uitgegeven in 1995, alsook versie 2. Zeev Suraski en Andi Gutmans, twee Israëlische ontwikkelaars aan de Technion IIT, herschreven de parser in 1997 en vormden de basis voor PHP 3 en veranderde hiermee de naam in PHP: Hypertext Preprocessor. Het ontwikkelteam bracht PHP/FI 2 officieel in November 1997 uit, na maanden van beta-tests. Hierna begon de publieke test van PHP 3 en in juni 1998 werd PHP 3 officieel uitgebracht. Suraski en Gutmans begonnen hierna met het herschrijven van de PHP parser, met de Zend Engine in 1999 als resultaat. Hiermee werd Zend Technologies opgericht in Ramat Gan, Israël.
Op 22 mei 2000 werd PHP 4, aangedreven door Zend Engine 1.0, uitgebracht. Op 13 juli 2004 werd PHP 5 uitgebracht, aangedreven door de nieuwe Zend Engine II.
Ondanks dat PHP 5 al sinds 2004 beschikbaar is, gebruiken veel webservers pas sinds begin 2007 PHP5, omdat eerdere versies niet stabiel genoeg waren. De meest recente stabiele versie is 5.3.2 (4 maart 2010). In deze versie zijn er ook veel bug-fixes gedaan. De belangrijkste kenmerken van PHP 5 zijn het verbeterde objectgeoriënteerd programmeren, de hogere snelheid, de mogelijkheid om SQLite aan te spreken en de vernieuwde XML-bibliotheek.
[bewerken] GebruikPHP wordt veel gebruikt om op webservers dynamische webpagina's te creëren. Andere bekende server-side scripttalen zijn Java Server Pages (JSP), Coldfusion en Active Server Pages (ASP). De code van de pagina wordt op de server uitgevoerd, en het resultaat wordt naar de computer van de bezoeker gestuurd en in de webbrowser getoond. Dit in tegenstelling tot client-side scripting (zoals Javascript), waarbij de webbrowser eerst de pagina van de webserver downloadt en vervolgens zelf (op de computer van de bezoeker) code uitvoert.
Bij het oproepen van een PHP-document op de server wordt (op de server) eerst de in het document opgenomen PHP-code uitgevoerd. Dit gebeurt door de PHP-parser (de PHP-engine). Het resultaat (meestal HTML) wordt door de webserver naar de browser gestuurd. PHP kan echter ook andere documenttypen versturen. PHP-documenten hebben meestal de extensie .php, maar ook de oudere extensies worden nog (weliswaar sporadisch) gebruikt.
PHP ondersteunt ook diverse extensies die (in de Windows-versie) als een simpele DLL kunnen worden geactiveerd, om daarna het php.ini aan te passen. Alle documentatie is in de PHP-handleiding te vinden. Onder andere door de gemakkelijk bereikbare documentatie (centraal op een locatie) is PHP populair geworden onder webprogrammeurs.
PHP wordt zeer veel gebruikt in combinatie met Linux, Apache en MySQL, afgekort tot LAMP. De LAMP-architectuur is zeer succesvol op het internet. Het komt ook wel eens voor dat men Windows gebruikt in plaats van Linux. WAMP is hierbij de afkorting voor systemen die Windows gebruiken en er wordt wel eens de afkorting MAMP gebruikt voor de Macintosh. Ook zijn er kant en klare programma's die een volledige WAMP omgeving installeren. Voorbeelden hiervan zijn WAMP en XAMPP.
[bewerken] PopulairPHP is erg populair en wordt met name gebruikt bij bulletinboards/forums, contentmanagementsystemen, blogs, de Wiki's en vele andere internettoepassingen. Inmiddels worden ruim 18 miljoen websites gegenereerd met behulp van PHP.
[bewerken] PHP en databasesPHP wordt vaak in combinatie met een relationele database gebruikt. De meest gebruikte relationele database voor PHP is MySQL.
[bewerken] VoorbeeldenIn PHP kunnen strings zowel met enkele als met dubbele aanhalingstekens geschreven worden. Als de strings met dubbele aanhalingstekens geschreven worden dan worden de variabelen die gebruikt worden in de string vervangen door hun waarde (dit wordt variable interpolation genoemd).
<?php echo 'Hello World'; // of echo "Hello World"; ?>Dit kan echter ook:
<?php $waarde = "Hello World"; echo $waarde; // hier zal dan uiteindelijk net zoals hierboven "Hello World" op de site komen te staan ?>Ook rekenen is mogelijk met PHP:
<?php $getal1 = 14; //declareer variabele : getal1 $getal2 = 7; //declareer variabele : getal2 $resultaat = $getal1 + $getal2; //declareer variabele : resultaat, getal1 plus getal2 echo $getal1 . ' + ' . $getal2 . ' = ' . $resultaat; //toon het berekende resultaat //of met dubbele quotes (met verschillende notaties van variabelen in dubbele quotes): echo $getal1 . " + $getal2 = {$resultaat}"; ?>En nog veel meer zoals interactie met een database en bestanden verwerken.
PHP wordt vanwege het lage instapniveau gezien als een van de makkelijkste webtalen en voorziet tegelijk in grote doorgroeimogelijkheden. Zo is het met PHP ook mogelijk objectgeoriënteerd (OO, Object Oriented) te programmeren. Bij OO-programmeren (OOP) maakt men klassen van waaruit weer objecten gemaakt kunnen worden. De klassen zijn als het ware een recept, een beschrijving van het object. Een bouwplattegrond van een fiets is vergelijkbaar met een klasse en de fiets zelf is vergelijkbaar met een object. In de klasse zijn de onderdelen van de fiets beschreven (properties, bijv. wielen, trappers, etc.) en de mogelijkheden van een fiets (methods, bijv. fietsen, remmen, bellen, licht aandoen, op slot doen). Van een klasse kunnen dus verscheidene objecten (zij het met verschillende parameters) worden gemaakt. Zo zou je met dezelfde onderdelen bijvoorbeeld ook een ligfiets of een driewieler kunnen maken. Of tien soortgelijke fietsen met allemaal een verschillende kleur.
[bewerken] Ontwikkelen in PHPVeel broncode-editors bieden ondersteuning voor PHP, zoals syntaxkleuring en automatische aanvulling. Enkele hiervan zijn:
Coda (Panic) Speciaal voor Mac ConTEXT Crimson Editor Dreamweaver (Adobe) Eclipse met PHP Development Tools jEdit NetBeans Notepad++ Vim (teksteditor) PHPEdit PHPDesigner HTML-KIT PSPad NuSphere phpEd TextPad Zend Studio Notepad2Daarnaast zijn er voor PHP5 verschillende frameworks beschikbaar. Enkele hiervan zijn:
Zend Framework Symfony CakePHP PHP on Trax CodeIgniter KohanaMet behulp van PHPDoc kan documentatie vanuit de broncode gegenereerd worden; dit is vergelijkbaar met Javadoc voor Java. Ook voor unittesten is een standaard oplossing beschikbaar in de vorm van PHPUnit.
[bewerken] Zie ook Server-side scripting Ruby ASP.NET MySQL SQLite Open Source Objectoriëntatie Postgresql [bewerken] Externe links PHP's officiële website Nederlandstalige PHP-gebruikersgroep (en) Interview met Rasmus Lerdorf Bronnen, noten en/of referenties ↑ Do You PHP?, Rasmus Lerdorf Wikibooks Wikibooks heeft een studieboek over dit onderwerp: Cursus programmeren in PHP. Overzicht van programmeertalenAda · ALGOL · APL · AWK · Assembler · BASIC · C · C++ · C# · COBOL · D · Eiffel · F# · Fortran · Haskell · J# · Java · JavaScript · Lisp · Logo · ML · Modula-2 · Oberon · Object Pascal · Ocaml · Pascal · Perl · PHP · PL/I · Prolog · Python · Ruby · Scheme · Simula · Smalltalk · Visual Basic
Ontvangen van "http://nl.wikipedia.org/wiki/PHP" Categorieën: Programmeertaal | Opensourcesoftware en vrije software | Webdesign | Objectgeoriënteerde programmeertaal Weergaven artikel overleg Bewerken Geschiedenis Persoonlijke instellingen Beta inschakelen Aanmelden / registreren JavaScript - Wikipedia var skin="monobook", stylepath="http://bits.wikimedia.org/skins-1.5", wgUrlProtocols="http\\:\\/\\/|https\\:\\/\\/|ftp\\:\\/\\/|irc\\:\\/\\/|gopher\\:\\/\\/|telnet\\:\\/\\/|nntp\\:\\/\\/|worldwind\\:\\/\\/|mailto\\:|news\\:|svn\\:\\/\\/", wgArticlePath="/wiki/$1", wgScriptPath="/w", wgScriptExtension=".php", wgScript="/w/index.php", wgVariantArticlePath=false, wgActionPaths={}, wgServer="http://nl.wikipedia.org", wgCanonicalNamespace="", wgCanonicalSpecialPageName=false, wgNamespaceNumber=0, wgPageName="JavaScript", wgTitle="JavaScript", wgAction="view", wgArticleId=1481, wgIsArticle=true, wgUserName=null, wgUserGroups=null, wgUserLanguage="nl", wgContentLanguage="nl", wgBreakFrames=false, wgCurRevisionId=20241488, wgVersion="1.16alpha-wmf", wgEnableAPI=true, wgEnableWriteAPI=true, wgSeparatorTransformTable=[", .", ". ,"], wgDigitTransformTable=["", ""], wgMainPageTitle="Hoofdpagina", wgFormattedNamespaces={"-2": "Media", "-1": "Speciaal", "0": "", "1": "Overleg", "2": "Gebruiker", "3": "Overleg gebruiker", "4": "Wikipedia", "5": "Overleg Wikipedia", "6": "Bestand", "7": "Overleg bestand", "8": "MediaWiki", "9": "Overleg MediaWiki", "10": "Sjabloon", "11": "Overleg sjabloon", "12": "Help", "13": "Overleg help", "14": "Categorie", "15": "Overleg categorie", "100": "Portaal", "101": "Overleg portaal"}, wgNamespaceIds={"media": -2, "speciaal": -1, "": 0, "overleg": 1, "gebruiker": 2, "overleg_gebruiker": 3, "wikipedia": 4, "overleg_wikipedia": 5, "bestand": 6, "overleg_bestand": 7, "mediawiki": 8, "overleg_mediawiki": 9, "sjabloon": 10, "overleg_sjabloon": 11, "help": 12, "overleg_help": 13, "categorie": 14, "overleg_categorie": 15, "portaal": 100, "overleg_portaal": 101, "afbeelding": 6, "overleg_afbeelding": 7, "wp": 4, "h": 12, "p": 100, "image": 6, "image_talk": 7}, wgMWSuggestTemplate="http://nl.wikipedia.org/w/api.php?action=opensearch\x26search={searchTerms}\x26namespace={namespaces}\x26suggest", wgDBname="nlwiki", wgSearchNamespaces=[0], wgMWSuggestMessages=["met suggesties", "geen suggesties"], wgRestrictionEdit=[], wgRestrictionMove=[], wgTrackingToken="4356f07fa3eb2ddea767207a1d6f6e42", wgClickTrackingIsThrottled=true, wgNotice="", wgNoticeLocal=""; /**/ /**/ if (wgNotice != '') document.writeln(wgNotice); /* */JavaScript is een programmeertaal die veel gebruikt wordt om webpagina's interactief te maken en webapplicaties te ontwikkelen.
De syntaxis van JavaScript vertoont overeenkomsten met de programmeertaal Java. Omdat beide talen het meest zichtbaar zijn op en rond de browser worden ze vaak met elkaar verward. De gelijkenis houdt daar echter op, want JavaScript heeft inhoudelijk meer gemeen met functionele programmeertalen, het biedt prototype-gebaseerde overerving en niet, zoals Java en de meeste objectgeoriënteerde talen, klasse-gebaseerd, en het wordt heel anders toegepast.
Inhoud 1 Geschiedenis 2 Kenmerken 3 Gebruik van JavaScript 3.1 Client-side 3.2 Server-side 4 Omgeving 5 Versies 6 Externe links 7 Bronnen, noten en/of referenties // [bewerken] GeschiedenisDe eerste versie van JavaScript werd in 1995 ontwikkeld door Brendan Eich van Netscape Communications Corporation voor gebruik in de Netscape Navigator. Aanvankelijk was de naam Mocha en vervolgens LiveScript. De taal werd hernoemd tot JavaScript in de tijd dat in de Netscape-browser ook ondersteuning voor Java-applets werd ingebouwd.
Met de introductie van JavaScript ontstonden de eerste mogelijkheden om webpagina's interactief te maken. Dat leidde een aantal jaar later tot Dynamic HTML.
Netscape heeft in een poging om JavaScript als een officiële norm erkend te krijgen en er toch zelf voldoende zeggingskracht over te behouden de taal laten goedkeuren door de European Computer Manufacturers Association (ECMA), waarbij de naam om officiële redenen is gewijzigd in ECMAScript. De relevante ISO-standaard is ISO 16262 (International Organization for Standardization). De huidige versie van JavaScript is versie 2.1 (februari 2009).
Microsoft heeft een eigen implementatie van JavaScript ontwikkeld onder de naam JScript.
Tegenwoordig beleeft het gebruik van JavaScript weer een opleving, nu als onderdeel van AJAX-toepassingen.
[bewerken] KenmerkenDe meest opvallende kenmerken van JavaScript zijn:
Prototype-gebaseerde overerving Dit in tegenstelling tot de meeste gangbare objectgeoriënteerde programmeertalen, die klasse-gebaseerde overerving gebruiken. Functioneel programmeren JavaScript is sterk beïnvloed door functionele programmeertalen zoals Self en Scheme. Zo zijn functies in JavaScript first-class, wat wil zeggen dat functies gewone objecten zijn. Verder ondersteunt JavaScript geneste functies en closures. Reguliere expressies JavaScript heeft een ingebouwde ondersteuning met speciale syntaxis voor reguliere expressies. Deze is vergelijkbaar en tot op zekere hoogte compatibel met die van Perl. Objecten zijn arrays Objecten in JavaScript zijn associatieve arrays. [bewerken] Gebruik van JavaScriptJavaScript wordt vooral gebruikt in toepassingen op het wereldwijde web.
[bewerken] Client-side Zie ook: HTML-scriptingIn deze toepassing wordt JavaScript vooral gebruikt in interactieve webpagina's. Net als bij andere scripttalen is er een interpreter nodig om de geprogrammeerde opdrachten uit te voeren. De meeste moderne browsers beschikken over een eigen interpreter voor JavaScript. Het besturingssysteem Windows heeft een ingebouwde interpreter, het bestand jscript.dll.
Ook enkele e-mailprogramma's ondersteunen JavaScript in HTML-berichten.
[bewerken] Server-sideJavaScript kan ook gebruikt worden voor server-side scripting. De webservers van Netscape waren de eerste die deze ondersteuning boden. Maar ook de webserver van Microsoft, IIS, ondersteunt JavaScript in Active Server Pages en ASP.NET.
[bewerken] OmgevingHet Internet Mediatype of MIME voor JavaScript-code is application/x-javascript, hoewel het niet-officiële text/javascript vaker wordt gebruikt.
Om JavaScript op te nemen in een webpagina die voldoet aan de standaard voor HTML 4.01, moet het type-attribuut expliciet worden opgegeven in de openingstag:
<script type="text/javascript"> // code </script>In XHTML-documenten houden speciale karakters, zoals "<" (kleiner dan), hun betekenis ook binnen script-elementen (in HTML vervalt die speciale betekenis onder bepaalde voorwaarden). Een script dat zulke karakters bevat, moet daarom als CDATA-sectie gemarkeerd worden. De CDATA-markering zelf wordt dan vaak met "//" in commentaar verstopt om te voorkomen dat er problemen ontstaan met browsers die geen CDATA-secties herkennen.
<script type="text/javascript"> <!--//--><![CDATA[//><!-- // code //--><!]]> </script> [bewerken] Versies Versie Jaar Opmerkingen JScript-versie 1.0 1996 De eerste versie, aanwezig in Netscape Navigator 2. 1.0 (IE 3) 1.1 1996 Groot aantal bugs uit versie 1.0 opgelost. Introductie Array-object. Ondersteund door Netscape 3. 2.0 (IE 3) 1.2 1997 Introductie switch-statement, reguliere expressies. Ondersteund door Netscape 4. 1.3 1998 Compatibel met ECMAscript versie 1. Ondersteund door Netscape 4.5. 3.0 (IE 4) 1.4 ? Alleen ondersteund door Netscape-servers. 1.5 2000 Exception handling. Compatibel met ECMAscript versie 3. Ondersteund door Mozilla en Netscape 6. 5.5 t/m 5.8 (IE 5.5 t/m 8.0) 1.6 2005 Uitbreiding van de ondersteuning voor arrays. 1.7 2006 Generators, iterators en let-expressions. 1.8 2008 generator expressions[1] en expression closures[2] (dwz. lambda-expressies). 1.9 Onbekend 2.1 2009 [bewerken] Externe links over de geschiedenis van JavaScript: JavaScript: How Did We Get Here? door Steve Champeon, op het O'Reilly-netwerk, 4 mei 2001. (en) over de toekomst van JavaScript: JavaScript 1, 2, and in between, door Brendan Eich, op weblogs.mozillazine.org, 13 juni 2005. (en) [bewerken] Bronnen, noten en/of referentiesBronnen, noten en/of referenties:
JavaScript; The Definitive Guide, 4e ed., David Flanagan, 2002, O'Reilly, ISBN 0-596-00048-0 Wikibooks Wikibooks heeft een studieboek over dit onderwerp: Cursus programmeren in JavaScript. Webdesign Opmaaktalen: HTML · XML · XHTML · Compact HTML · WML · XHTML Basic Design: CSS · XSL-FO · XSLT Interactie: Document Object Model · HTML-event · HTML-scripting · JavaScript · AJAX · Dynamic HTML Referentie: HTML-kleuren · HTML-tags · HTML-entiteiten · HTML-events Details: Browser sniffing · Useragent · Cookie · Metatag · DTD · Broodkruimelnavigatie · Inline image · Java-applet · Adobe Flash · HTML-formulier · Favicon · Frames · SVG · WAI HTML-Editors: Dreamweaver · FrontPage · Expression Web · Nvu · Quanta Plus · SeaMonkey Composer Verwant: Webdevelopment · Wereldwijde web · Webbrowser · Webserver · Grafisch programma · Teksteditor Overzicht van programmeertalenAda · ALGOL · APL · AWK · Assembler · BASIC · C · C++ · C# · COBOL · D · Eiffel · F# · Fortran · Haskell · J# · Java · JavaScript · Lisp · Logo · ML · Modula-2 · Oberon · Object Pascal · Ocaml · Pascal · Perl · PHP · PL/I · Prolog · Python · Ruby · Scheme · Simula · Smalltalk · Visual Basic
Ontvangen van "http://nl.wikipedia.org/wiki/JavaScript" Categorieën: Programmeertaal | Webdesign | JavaScript Weergaven artikel overleg Bewerken Geschiedenis Persoonlijke instellingen Beta inschakelen Aanmelden / registreren HTML-scripting - Wikipedia var skin="monobook", stylepath="http://bits.wikimedia.org/skins-1.5", wgUrlProtocols="http\\:\\/\\/|https\\:\\/\\/|ftp\\:\\/\\/|irc\\:\\/\\/|gopher\\:\\/\\/|telnet\\:\\/\\/|nntp\\:\\/\\/|worldwind\\:\\/\\/|mailto\\:|news\\:|svn\\:\\/\\/", wgArticlePath="/wiki/$1", wgScriptPath="/w", wgScriptExtension=".php", wgScript="/w/index.php", wgVariantArticlePath=false, wgActionPaths={}, wgServer="http://nl.wikipedia.org", wgCanonicalNamespace="", wgCanonicalSpecialPageName=false, wgNamespaceNumber=0, wgPageName="HTML-scripting", wgTitle="HTML-scripting", wgAction="view", wgArticleId=166622, wgIsArticle=true, wgUserName=null, wgUserGroups=null, wgUserLanguage="nl", wgContentLanguage="nl", wgBreakFrames=false, wgCurRevisionId=19082501, wgVersion="1.16alpha-wmf", wgEnableAPI=true, wgEnableWriteAPI=true, wgSeparatorTransformTable=[", .", ". ,"], wgDigitTransformTable=["", ""], wgMainPageTitle="Hoofdpagina", wgFormattedNamespaces={"-2": "Media", "-1": "Speciaal", "0": "", "1": "Overleg", "2": "Gebruiker", "3": "Overleg gebruiker", "4": "Wikipedia", "5": "Overleg Wikipedia", "6": "Bestand", "7": "Overleg bestand", "8": "MediaWiki", "9": "Overleg MediaWiki", "10": "Sjabloon", "11": "Overleg sjabloon", "12": "Help", "13": "Overleg help", "14": "Categorie", "15": "Overleg categorie", "100": "Portaal", "101": "Overleg portaal"}, wgNamespaceIds={"media": -2, "speciaal": -1, "": 0, "overleg": 1, "gebruiker": 2, "overleg_gebruiker": 3, "wikipedia": 4, "overleg_wikipedia": 5, "bestand": 6, "overleg_bestand": 7, "mediawiki": 8, "overleg_mediawiki": 9, "sjabloon": 10, "overleg_sjabloon": 11, "help": 12, "overleg_help": 13, "categorie": 14, "overleg_categorie": 15, "portaal": 100, "overleg_portaal": 101, "afbeelding": 6, "overleg_afbeelding": 7, "wp": 4, "h": 12, "p": 100, "image": 6, "image_talk": 7}, wgMWSuggestTemplate="http://nl.wikipedia.org/w/api.php?action=opensearch\x26search={searchTerms}\x26namespace={namespaces}\x26suggest", wgDBname="nlwiki", wgSearchNamespaces=[0], wgMWSuggestMessages=["met suggesties", "geen suggesties"], wgRestrictionEdit=[], wgRestrictionMove=[], wgTrackingToken="6f88915573d7870238d57725a9fe4c3c", wgClickTrackingIsThrottled=true, wgNotice="", wgNoticeLocal=""; if (wgNotice != '') document.writeln(wgNotice); /* */Met HTML-scripting (of soms client-side-scripting) worden scripts (meestal javascript) aangeduid die in de HTML-code van een document staan. De scripts zorgen er voor dat de webpagina interactief wordt. Het is daartoe echter noodzakelijk dat de gebruikte webbrowser de scripttaal ondersteunt.
Inhoud 1 Inleiding 2 Browsers en scripts 3 Toepassingen van scripts in HTML 4 Events en bubbling 5 Sandbox security model 6 Zie ook 7 Externe links // [bewerken] InleidingIn 1995 werd de Netscape Navigator versie 2.0 uitgebracht, die als eerste browser ondersteuning bood voor scripts in HTML-documenten. De gebruikte scripttaal werd aanvankelijk Livescript en later JavaScript genoemd.
Met de introductie van JavaScript werd het mogelijk om de statische HTML-documenten een zekere interactiviteit te geven. Dit heeft in latere jaren geleid tot de lancering van Dynamic HTML en daarna tot nog verdere vergroting van de interactiviteit van HTML-documenten.
Microsoft kon in deze ontwikkeling niet achterblijven, en voorzag Internet Explorer van een vergelijkbare scripttaal. Omdat er toch kleine verschillen waren, bracht Microsoft de scripttaal uit onder de naam JScript. Vanaf versie 3.0, ondersteunt Internet Explorer niet alleen JScript, maar ook VBScript en (tot versie 5.x) perlscript.
De scripttalen die gebruikt worden in HTML-documenten, worden ook in andere toepassingen gebruikt. De talen worden elk besproken in hun eigen lemma.
[bewerken] Browsers en scriptsScripts kunnen overal in een HTML-document worden geplaatst. Er is een speciale HTML-tag die aangeeft dat het om een script gaat. In die tag kan worden aangegeven welke scripttaal wordt gebruikt, als er niets wordt aangegeven, wordt ervan uitgegaan dat het om javascript gaat.
De scripts in HTML-documenten communiceren met de browser (dus niet direct met het document). De meeste browsers hebben de optie om ondersteuning voor javascript uit te zetten. Omdat webpagina's soms scripts bevatten die de browser vragen om pop-ups te openen (meestal met reclame), kiest een deel van de gebruikers er voor om ondersteuning voor scripts uit te zetten.
De ondersteuning voor scripts moet in de browser zijn ingebouwd. Alle geavanceerde browsers ondersteunen javascript. De ondersteuning voor VBScript is beperkt tot Internet Explorer. Onder Windows gebruikt Internet Explorer de standaard interpreters die in Windows zijn ingebouwd (jscript.dll en vbscript.dll). In andere gevallen is de interpreter onderdeel van de installatie. Er zijn enkele onderlinge verschillen tussen de browsers in de interpretatie van javascript. Een andere mogelijke bron van verschillen in interpretatie van scripts is gelegen in gebruik van een ander model van het document door de browser (zie Document Object Model).
[bewerken] Toepassingen van scripts in HTMLScripts geven de browser opdracht om iets te doen. De browser kan daar op reageren door bijvoorbeeld een waarschuwing (alert) te tonen. De krachtige toepassingen liggen in opdrachten die betrekking hebben op het getoonde document. Via het Document Object Model kan de browser namelijk eigenschappen van dat document opvragen en aanpassen. Veel gebruikte toepassingen zijn:
controleren van een ingevuld formulier of validatie. Met een script kunnen de ingevulde gegevens in een formulier in een webpagina worden gecontroleerd voordat het formulier wordt verstuurd. Omdat deze controle op de computer van de gebruiker plaats vindt, gaat dit veel sneller dan controle op de webserver na het versturen. Bovendien wordt de server minder belast, waardoor het ook voor andere gebruikers ondertussen sneller gaat. Overigens blijft controle op de webserver vaak nodig, omdat niet elke gebruiker de ondersteuning voor scripts heeft geactiveerd. Bovendien zijn een aantal gegevens alleen op de webserver te controleren, bijvoorbeeld of een ingevuld e-mailadres al eens eerder is gebruikt. gebruik van cookies. Met scripts kunnen cookies in de browser worden geplaatst en weer teruggelezen. ophalen van nieuwe informatie. Scripts kunnen de browser opdracht geven om nieuwe informatie op te halen van de webserver. Dat gebeurt vaak door een nieuw venster te openen, met daarin een nieuw document. Maar het is ook mogelijk dat de nieuwe informatie wordt opgeslagen als een variabele, en die vervolgens in het bestaande document wordt verwerkt. aanpassingen van de stijl. De stijl van elementen van het document kan door middel van scripts worden aangepast. De toepassingen hiervan zijn legio. dynamische menu's (als voorbeeld van aanpassing van stijl). Veel webpagina's maken gebruik van dynamische menu's, zodat de gebruiker nieuwe (onderliggende) keuzes ziet verschijnen als de muis over een hoofdkeuze wordt gezet.Een interessante oefening in HTML-scripting is Wolfenstein 5k, een 3-dimensionale first person shooter geschreven in javascript met een code van slechts 5119 bytes (dat is vergelijkbaar met een middellang artikel op de Wikipedia). Het was een inzending in de competitie van de 5k organisatie in 2002. Deze organisatie had genoeg van te grote webpagina's vol met filmpjes en plaatjes, en daagde iedereen uit om een goede webpagina te maken die kleiner was dan 5 kilobyte.
[bewerken] Events en bubblingDe interactiviteit die door HTML-scripts wordt geboden, is gebaseerd op het opvangen van gebeurtenissen (naar het Engels meestal events genoemd). Er zijn twee veroorzakers van events: de gebruiker en de browser. De events van de gebruiker worden veroorzaakt door input via muis en toetsenbord. De events van de browser zijn gerelateerd aan het ophalen van nieuwe documenten (bijvoorbeeld "het document is nu geladen" of "het document wordt nu afgesloten"). Zie ook Lijst van HTML-events.
De afzonderlijke elementen van een document kunnen gevoelig gemaakt worden voor de verschillende events. Op het moment dat zo'n event dan plaatsvindt, reageert het element door een taak uit te voeren die met de scripttaal is aangegeven.
Het begrip bubbling komt van pas in situaties waar een element van het document gelegen is in een ander element. Als de gebruiker klikt op een plaatje dat in een tabel staat, is dat dan een klik op het plaatje of een klik op de tabel? Het is in eerste instantie een klik op het plaatje, maar de klik wordt doorgegeven aan alle bovengelegen (parent) elementen. Dat proces van doorgeven heet bubbling. In het geval dat deze bubbling ongewenst is, kan het met code worden gestopt.
[bewerken] Sandbox security modelHTML-scripts staan in documenten die meestal van het internet worden binnengehaald. Om de gebruiker te beschermen tegen ongewenste code, hebben zulke scripts slechts beperkte rechten. Ze mogen scripts bijvoorbeeld niets op de harde schijf van de gebruiker lezen of aanpassen, zijn netwerkvoorzieningen alleen indirect beschikbaar en geldt wat de browser en web-pagina's zelf betreft het "same origin" beginsel. Dit is belangrijk, omdat de gebruikte talen wel volledige programmeertalen zijn. Als zelfstandig programma hebben ze voldoende mogelijkheden om bestanden te lezen en aan te passen. Een dergelijke bescherming wordt een sandbox (zandbak) genoemd: de scripts krijgen een terrein toegewezen waar ze geen kwaad kunnen. Ook plugins die bij browsers kunnen worden geïnstalleerd draaien in zo'n sandbox. De meeste veiligheidsproblemen van browsers hebben te maken met lekken in deze sandbox.
[bewerken] Zie ook Floater (HTML) [bewerken] Externe links Wolfenstein 5k, een 3d first-person shooter geschreven in HTML-script.HyperText Markup Language (afgekort HTML) is een opmaaktaal voor de specificatie van documenten, voornamelijk bedoeld voor het World Wide Web.
Inhoud 1 Inleiding 1.1 Hypertext en hyperlinks 1.2 Opmaaktaal 1.3 Aanbeveling versus standaard 2 Versies 3 Geschiedenis 4 Toekomst 5 Genereren van HTML-documenten 6 Opbouw van een HTML-document 7 Zelf HTML schrijven 8 Zie ook 9 Externe links 9.1 Verwijzingen // [bewerken] Inleiding [bewerken] Hypertext en hyperlinksDe wezenlijke eigenschap van HTML is dat het hypertext ondersteunt: documenten en bestanden die verbonden zijn door direct volgbare verwijzingen, de zogenaamde hyperlinks (in het Nederlands ook wel koppelingen genoemd).
[bewerken] OpmaaktaalDaarnaast is HTML een opmaaktaal zoals vele andere, met notaties voor het aangeven van nadruk in tekst, van kopjes, van indeling in paragrafen, van tabellen, en van plaatjes en multimedia (die echter zelf niet in HTML worden gespecificeerd).
HTML bestaat uit platte tekst waarin met markeringstekens is aangegeven hoe de tekst moet worden geïnterpreteerd, bijvoorbeeld als lijst of als opschrift. Zo'n markering wordt (naar het Engels) een tag genoemd - er is geen goed Nederlands woord voor. HTML wordt meestal bekeken met een webbrowser, een programma dat HTML-documenten opvraagt en als opgemaakte tekst aan de gebruiker toont.
In de loop der jaren is het aantal verschillende markeringstekens (tags) dat in HTML wordt gebruikt, enorm uitgebreid. Om interpretatieproblemen te voorkomen heeft het World Wide Web Consortium (W3C) aanbevelingen opgesteld over welke tags geldig zijn en hoe ze moeten worden geïnterpreteerd. De oorspronkelijke aanbeveling is een aantal malen geactualiseerd in verband met verdere ontwikkeling van HTML. De laatst geaccepteerde aanbeveling, HTML 4.01, dateert van december 1999.
Sinds het ontstaan van HTML zijn er pogingen gedaan om het tot een exact gestructureerde taal te maken, door te eisen dat de syntaxis van de tags exact gevolgd wordt en hun combinatie aan een precieze grammaticale definitie voldoet. Dit is gedaan door de syntaxis van elke versie van HTML te beschrijven als een toepassing van SGML, en later XML. Dit is een wezenlijke voorwaarde om een uniforme interpretatie van HTML door software te kunnen garanderen. De meeste gebruikers en softwareontwikkelaars hebben zich hier nooit veel van aangetrokken, met als gevolg dat HTML-verwerkende software in de praktijk niet op het correct gebruik van tags mag rekenen, en de eindgebruiker niet op een consistente interpretatie.
Een tweede continue trend in de ontwikkeling van HTML vormden de pogingen om het tot een structurele (of logische) opmaaktaal te maken, waarbij de tags in het document alleen structuur en algemene eigenschappen van de tekst aangeven, terwijl de details van de presentatie apart van het document worden gespecificeerd. Dit heeft als voordelen dat de opmaak ineens kan worden gewijzigd voor alle documenten tegelijk en dat er verschillende manieren van opmaken kunnen worden gebruikt die bijvoorbeeld toegesneden kunnen zijn op de eigenschappen van de gebruiker (misschien kleurenblind of blind) of het weergevende apparaat (misschien een klein beeldscherm of zwart-wit-papier). Om historische redenen is dit aanvankelijk totaal mislukt, waardoor HTML een grote hoeveelheid presentatiespecifieke tags heeft gekregen, maar uiteindelijk toch doorgezet, waardoor in moderne HTML een nette scheiding van presentatiespecificatie mogelijk is, met behulp van CSS. Daarbij blijft gelden dat HTML niet ontworpen of geschikt is voor het ondersteunen van willekeurige paginavormgeving.
HTML zelf voorziet alleen in zeer eenvoudige gebruiksinteractie:
het aanklikken van verwijzingen het invullen van tekstvelden het klikken in afbeeldingenEen min of meer gestandaardiseerde vorm om andere soorten interactie te ondersteunen is het inbedden van scripts geschreven in de taal Javascript. Daarbij blijft gelden dat HTML niet ontworpen of geschikt is voor het ondersteunen van willekeurige grafische user interfaces.
Het derde doorlopende thema in de ontwikkeling van HTML is het spanningsveld tussen innovatie en standaardisering. De concurrentiestrijd tussen producenten van webbrowsers heeft een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van HTML. Producenten ontwikkelden op eigen houtje nieuwe tags, die vaak niet door andere webbrowsers werden begrepen, hadden eigen interpretaties van stylesheets en een eigen interpretatie van JavaScript. Sommige van deze HTML-tags zijn later opgenomen in de aanbevelingen, andere niet. Ook nu nog zijn daarvan relicten te vinden in moderne browsers.
[bewerken] Aanbeveling versus standaardHet W3C is een internationale organisatie maar heeft geen bevoegdheid om standaarden vast te stellen, zoals de ISO. De HTML-specificaties van het W3C zijn daarom formeel niet meer dan aanbevelingen. In de praktijk worden de W3C-aanbevelingen echter als standaarden gezien, mede omdat alle belangrijke browserfabrikanten in het W3C samenwerken.
[bewerken] VersiesDe volgende specificaties zijn gepubliceerd van versies van HTML. Elk ervan bevat een exacte syntactische specificatie in de vorm van een SGML-toepassing. Geen ervan omvat een beschrijving van in combinatie met HTML gebruikte talen zoals Javascript of CSS.
HTML (gepubliceerd als IETF-'draft', juli 1993) HTML 2.0 (gepubliceerd als RFC 1866, november 1995) formulieren in HTML (gepubliceerd als RFC 1867, november 1995) tabellen in HTML (gepubliceerd als RFC 1842, mei 1996) 'client-side image maps in HTML (gepubliceerd als RFC 1980, augustus 1996) internationalisatie van HTML (gepubliceerd als RFC 2070, januari 1997) HTML 3.0 (gepubliceerd als IETF-'draft', april 1995), nooit algemeen geïmplementeerd in browsers HTML 3.2 (gepubliceerd als W3C-aanbeveling, januari 1997), een poging om de gemeenschappelijke features in browsers te beschrijven HTML 4.0 (gepubliceerd als W3C-aanbeveling, december 1997), een geactualiseerde poging, met drie versies (strict, transitional en frameset) HTML 4.01 (gepubliceerd als W3C-aanbeveling, januari 1999), voor kleine verbeteringen verdere errata op HTML 4.01 (gepubliceerd door W3C tot in 2001) ISO/IEC 15445:2000, de publicatie van HTML 4.01 strict als ISO-standaardEen voorstel voor HTML 5 is in ontwikkeling.
Er bestaan ook versies van HTML waarvan de syntactische specificatie niet is gebaseerd op SGML, maar op XML.
XHTML 1.0 (gepubliceerd als W3C-aanbeveling, januari 2000 met een revisie in augustus 2002), een bewerking van HTML 4.01 voor XML XHTML 1.1 (gepubliceerd als W3C-aanbeveling, mei 2001), bevat kleine wijzigingen en ondersteunt modularisatieIn ontwikkeling zijn verder:
XHTML 2.0, dat niet compatibel is met XHTML 1.0 XHTML5, de XML-versie van HTML5Geen van deze versies komt 100% overeen met de HTML die door specifieke versies van specifieke webbrowsers wordt ondersteund.
Andere noties van HTML:
C-HTML is een beperkte vorm van HTML, ontwikkeld voor gebruik op mobiele telefoons en PDA's. Dynamic HTML was een marketing term van Microsoft, gebruikt ten tijde van het uitkomen van Internet Explorer 4, waarmee de combinatie van HTML en Javascript werd bedoeld. [bewerken] GeschiedenisDe geschiedenis van HTML ging in de eerste jaren hand in hand met de ontwikkeling van webbrowsers. De belangrijkste spelers daarin waren de concurrerende browsers van Netscape en Microsoft (zie ook browseroorlog). Met elke uitgebrachte browserversie werd de HTML uitgebreid of aangepast. De W3C probeerde aanbevelingen vast te stellen, maar moest regelmatig constateren dat de aanbeveling waaraan gewerkt werd, inmiddels achterhaald was.
HTML werd in 1991 bedacht en ontwikkeld door Tim Berners-Lee om wetenschappelijke documenten van het CERN in Genève gemakkelijker toegankelijk te maken. De Brit baseerde zijn nieuwe opmaaktaal op het reeds bestaande SGML. Hij ontwikkelde ook de eerste webbrowser, WorldWideWeb genaamd. In 1993 werd de webbrowser Mosaic ontwikkeld door het NCSA, die als eerste grafische elementen in HTML ondersteunde. Op basis daarvan ontstond in 1994 Netscape Navigator. Met de komst van deze beide browsers werd het World Wide Web echt populair. Beide browsers voegden elementen toe aan de oorspronkelijk HTML. Kort daarop mengde Microsoft zich in de strijd met een eigen webbrowser.
De eerste officiële specificatie van HTML door de W3C organisatie was HTML 2.0, geaccepteerd in september 1995. Eerder was er gewerkt aan uitbreiding van de oorspronkelijke specificatie onder de naam HTML+ (gepubliceerd in november 1993). Al vóór de officiële acceptatie van HTML 2.0, werd de volgende specificatie (HTML 3.0) voorbereid. Deze specificatie werd achterhaald door het uitkomen van Netscape versie 3 en het voorstel werd in september 1995 verlaten. Het werk werd voortgezet in HTML versie 3.2, dat de naam "Wilbur" meekreeg. Wilbur werd geaccepteerd in januari 1997. In december 1997 werd de HTML 4.0 specificatie geaccepteerd, waarop nog enkele kleine correcties zijn aangebracht in HTML 4.01 (geaccepteerd in december 1999). In het jaar 2000 werd ISO-HTML, gebaseerd op HTML 4.01 Strict, geaccepteerd als een internationale standaard: ISO/IEC 15445:2000[1].
De verschillende specificaties zijn grotendeels backward compatible en moderne browsers kunnen documenten met oudere specificaties goed weergeven. Een aantal tags die ooit door browserproducenten zijn bedacht, zijn echter nooit in de specificaties terecht gekomen, en worden ook niet door alle moderne browsers ondersteund.
[bewerken] ToekomstDe HTML-4.01-specificatie was lange tijd bedoeld als de laatste specificatie van HTML. Verdere ontwikkeling van de markup-taal zou plaatsvinden in de vorm van XHTML (een subset van XML) en in de ontwikkeling van stijlbladen en JavaScript.
W3C-directeur Tim Berners-Lee zette echter in een blogposting[1] in oktober 2006 een nieuwe koers uit. Hij constateerde dat een groot deel van de webontwikkelaars en -uitgevers niet bereid was gebleken over te stappen naar X(HT)ML, en dat het daarom nodig was de ontwikkeling van HTML toch voort te zetten. Die ontwikkeling diende volgens Berners-Lee parallel te lopen aan de ontwikkeling van XHTML.
Het W3C stelde daarop in maart 2007 een nieuwe HTML Working Group in, die al in juni 2007 een Working Draft diende te kunnen presenteren. Om dit te kunnen realiseren, zou de Working Group nauw samenwerken met de WHATWG-groep[2], die uit ongenoegen over de koers van het W3C sinds 2004 werkte aan HTML 5. Volgens de planning zou in 2010 een nieuwe aanbeveling gereed kunnen zijn.
De nieuwe versie van HTML moet volgens het charter[3] onder meer voorzien in rijkere formulieren en nieuwe besturingselementen als menu's en voortgangsindicators.
[bewerken] Genereren van HTML-documentenEen HTML-document kan als los document zijn opgeslagen op een opslagmedium. Dergelijke documenten hebben als extensie .htm of .html. Op het World Wide Web worden (tijdelijke) HTML-documenten vaak op verzoek van een browser gegenereerd met behulp van server-side scripting of CGI. Dergelijke pagina's hebben meestal een URL waarin een andere extensie wordt gebruikt, bijvoorbeeld .asp voor Active Server Pages en .php als het document is gegenereerd met PHP ( PHP Hypertext Preprocessor).
Browsers horen niet naar de extensie te kijken maar naar het content-type van het document om te bepalen wat ze er mee gaan doen. Het content-type wordt door de webserver meegestuurd. De webserver geeft bestanden met de genoemde extensies .asp en .php krijgen hetzelfde content-type als een 'gewoon' html-bestand, namelijk text/html.
(X)HTML kan ook worden gegenereerd door transformatie van XML met XSLT, waarbij de inhoudelijke gegevens in de XML staan en de structuur in de XSLT. De browsers van Mozilla en Microsoft zijn in staat deze transformatie uit te voeren. Andere browsers ondersteunen dit niet. De transformatie kan echter ook op de webserver worden uitgevoerd.
[bewerken] Opbouw van een HTML-documentEen DOCTYPE-declaratie aan het begin van het document geeft aan volgens welke specificatie de HTML moet worden geïnterpreteerd. Moderne browsers kennen twee manieren om een HTML-document weer te geven: de Standards compliance mode dat gebruikt wordt voor documenten die voldoen aan de strikte HTML-specificatie, en de Quirksmode die gebruikt wordt voor oudere specificaties. De keuze wordt gemaakt op basis van de DOCTYPE-declaratie.
Een correct HTML-document bestaat meestal naast deze declaratie uit één html-element, dat weer bestaat uit één header-element plus één body-element. In de header staat informatie over het document, zoals de titel en eventueel gebruikte stijlbladen, scripts, en metatags. De body bevat informatie die in het document zichtbaar is. In plaats van een body-element kan ook een frameset-element gebruik worden. Bij gebruik van een frameset worden andere (HTML-)documenten in de frames getoond.
HTML is uitgegroeid van opgemaakte tekst met plaatjes tot een object-georiënteerde benadering van een document. Ook daar heeft het W3C een standaard voor ontwikkeld: het Document Object Model (afgekort tot DOM). Het DOM maakt het mogelijk met behulp van scripts alle elementen van een document afzonderlijk te benaderen en aan te passen; ook kunnen nieuwe elementen worden toegevoegd of bestaande elementen verwijderd.
[bewerken] Zelf HTML schrijvenSteeds meer mensen publiceren een eigen website op internet in de vorm van HTML-documenten. Op internet zijn veel handleidingen te vinden over het maken van HTML-documenten. Omdat HTML-documenten gewoon tekstdocumenten zijn kan de code makkelijk zelf geschreven worden. Er zijn echter ook zogenaamde WYSIWYG HTML-editors beschikbaar die als een tekstverwerker werken en het resultaat als HTML kunnen opslaan.
Ook bieden sommige gratis hostingservices de mogelijkheid aan om online met een paar klikken je eigen site gemaakt uit HTML te maken en online te zetten. Maar hier krijg je snel reclame bij. Een andere tegenwoordig erg populaire manier om snel HTML-pagina's aan te maken, is het gebruik van zogenaamde sjablonen. Dit zijn voorgemaakte paginaontwerpen die gratis - of tegen betaling - van bepaalde plekken gedownload kunnen worden en dan vrij gebruikt mogen worden. Nadeel van deze sjablonen is dat de originaliteit soms op een laag niveau ligt.
[bewerken] Zie ook Lijst van HTML-elementen Lijst van HTML-kleuren [bewerken] Externe links Wikibooks Wikibooks heeft een studieboek over dit onderwerp: Cursus HTML. (en) Beschrijving van het HTML-formaat uit 1992 door W3C (en) Specificatie van HTML+ door W3C (en) Beschrijving van het HTML+-formaat door W3C (en) De HTML 2.0-specificatie, Request For Comments nr. 1866 (en) Ontwerp van HTML 3.0 (en) De HTML 3.2-specificatie, genaamd "Wilbur" (en) De HTML 4.01-specificatie (en) ISO-HTML-specificatie [bewerken] Verwijzingen ↑ Reinventing HTML, posting van Tim Berners-Lee op 27 oktober 2006. Geraadpleegd op 5 mei 2007. ↑ What is the WHATWG and why did it form?, uitleg over WHATWG. Geraadpleegd op 5 mei 2007. ↑ Charter van de HTML Working Group, geraadpleegd op 5 mei 2007.VBScript is een scripttaal, ontwikkeld door Microsoft. De taal is een subset van Visual Basic (VB). VBScript werd vooral aangewend door systeembeheerders die in de taal een krachtiger hulpmiddel vinden voor automatisering dan de batch-bestanden die sinds de jaren '70 bestaan. Tegenwoordig is er een nieuw alternatief op de aloude opdracht-prompt, Powershell, die nu standaard wordt meegeleverd sinds Windows 7.
VBScript kan worden gebruikt in Active Server Pages in een webomgeving. De code kan ook op zichzelf worden uitgevoerd op het Windows-platform met behulp van wscript.exe in een GUI-omgeving of cscript.exe in een CLI-omgeving. De broncode kan worden opgeslagen in de volgende extensies ".vbs", ".vbe", ".wsf" en ".wsc" (Als component voor een script in XML vorm). Ook is er de mogenlijkheid om de wscript.exe instellingen geautomatiseerd te veranderen met een ".wsh" bestand. De taal kan ook gebruikt worden in de webbrowser Internet Explorer als cliënt-sided script en alternatief voor Javascript. Tenslotte kan VBScript gebruik maken van WMI (Windows Management Instrumentation) en WQL (Windows Management Instrumentation Query Language). De laatste versie van VBScript is versie 6.
Inhoud 1 Mogelijkheden en beperkingen 2 Gegevenstypes in VBScript 3 Hello World 4 Externe links // [bewerken] Mogelijkheden en beperkingenVBScript is een scripttaal met een aantal beperkingen. Voor een deel kunnen die beperkingen worden opgelost door gebruik te maken van standaard ActiveX-componenten. VBScript is bijvoorbeeld niet geschikt om met binaire bestanden (ter onderscheid van tekstbestanden) te werken. Door gebruik te maken van de ADODB.Stream, ADODB.Recordset en Microsoft.XMLDOM componenten is echter bijna alles mogelijk.
[bewerken] Gegevenstypes in VBScriptVBScript kent geen echte gegevenstypes, alle gegevenstypes zijn Variant. Daaronder zijn er wel subtypen gedefinieerd. Dat levert soms problemen op als VBScript communiceert met een DLL die echte datatypes gebruikt (zie o.a. [1]).
Vanaf versie 5 kunnen in VBScript ook Classes worden gedefinieerd, maar van object-georiënteerd programmeren is geen sprake.
(dit zijn subtypen, geen echt datatypen)
Constante Waarde Engelse naam vbEmpty 0 Empty (uninitialized) vbNull 1 Null (no valid data) vbInteger 2 Integer vbLong 3 Long integer vbSingle 4 Single-precision floating-point number vbDouble 5 Double-precision floating-point number vbCurrency 6 Currency vbDate 7 Date vbString 8 String vbObject 9 Automation object vbError 10 Error vbBoolean 11 Boolean vbVariant 12 Variant (used only with arrays of Variants) vbDataObject 13 A data-access object vbByte 17 Byte vbArray 8192 ArrayDit is een voorbeeld van een hello world programma in VBScript. Om het uit te voeren kan het worden opgeslagen als een .vbs bestand.
MySQL is een open source relationele databasemanagementsysteem (RDBMS), dat gebruikmaakt van SQL. MySQL werd vroeger vooral gebruikt voor toepassingen zoals fora en gastenboeken, meestal in combinatie met PHP, tegenwoordig is het de basis van een breed scala aan internettoepassingen, maar ook stand-alone software. Het MySQL-softwarepakket bestaat onder meer uit een serverprogramma, doorgaans mysqld genoemd. Hierbij staat de d voor daemon, de Unix- of Linux-term voor een proces dat netwerkconnecties aanneemt.
Verder bestaat het uit een verzameling clientprogramma's, zoals mysql en mysqldump waarmee automatisch of interactief met de server gecommuniceerd kan worden. MySQL is een populair databasemanagementsysteem dat voor het gestructureerd opslaan van gegevens voor zeer veel toepassingen wordt gebruikt. Voorbeelden van websites die gebruikmaken van MySQL zijn de sites van Wikipedia, de vrije encyclopedie. Een bekend MySQL-frontend is phpMyAdmin, een webgebaseerd MySQL-beheerprogramma geschreven in PHP.
Waar de naam MySQL vandaan komt is onduidelijk, maar men vermoedt dat het vernoemd is naar het dochtertje van medeoprichter Monty Widenius, dat My heet.
[bewerken] GeschiedenisDe eerste interne versie van MySQL verscheen in 1995. MySQL begon als een manier om een snelle verbinding te maken met de tabellen van mSQL. Na wat testen bleek echter dat mSQL niet snel en flexibel genoeg was. Er kwam een nieuwe Application Programming Interface (API) die leek op die van mSQL en later werd gebruikt om mSQL-applicaties makkelijker te porten naar MySQL. Door de vele jaren is MySQL uitgegroeid tot een van de populairste SQL-databases, mede dankzij de open source-beweging.
Op 16 januari 2008 maakte Sun Microsystems bekend dat het voornemens heeft MySQL AB over te nemen[1][2]. Inmiddels is dat ook gebeurd, met ingang van 26 februari 2008.
[bewerken] GebruikMySQL wordt veel gebruikt in combinatie met Linux, Apache en PHP of Perl. Deze combinatie van software wordt LAMP genoemd. MySQL wordt in deze combinatie echter ook gebruikt op andere besturingssystemen, bijvoorbeeld met Mac OS X (MAMP) of Microsoft Windows (WAMP).
MySQL wordt gebruikt om data op te slaan. Dit kan een getal of tekst zijn, maar ook afbeeldingen en bestanden (BLOB).
MySQL is ook een gangbare database voor opensource-fora en contentmanagementsystemen (CMS) of blogsoftware zoals Drupal, XOOPS, Mambo of Joomla.
Dynamic HTML of DHTML is een term die gebruikt wordt voor interactieve webpagina's. Deze pagina's maken gebruik van een combinatie van HTML, een scripttaal in de browser zoals JavaScript, en CSS.
Inhoud 1 Inleiding 2 De basis van DHTML 3 Document Object Model 4 Concurrerende technologieën 5 Zie ook 6 Externe links // [bewerken] InleidingDHTML is geen officiële standaard, maar een marketingterm die gebruikt werd bij de introductie van de 4.x browserversies door Netscape en Microsoft. Eerdere browsers dan de 4.x-versies van Netscape en Microsoft Internet Explorer hadden ook (zeer) beperkte mogelijkheden om een webpagina dynamisch te maken. Om dynamische onderdelen in een webpagina in te bouwen werd vooral gebruikgemaakt van java-applets.
De eerste browserfabrikant die dhtml (met kleine letters) implementeerde was Netscape. Kort daarna volgde Microsoft met DHTML (hoofdletters). Beide systemen waren allesbehalve compatibel en de introductie van DHTML betekende min of meer een voorlopig einde aan het internetprincipe dat alle webpagina's door alle browsers te bezoeken zijn.
Het World Wide Web Consortium beschrijft DHTML als: Een term die door verschillende (browser-)producenten wordt gebruikt om een combinatie van HTML, stylesheets en scripts te beschrijven die het mogelijk maakt documenten te animeren.
Het registreren van events in DHTML
Events in een DHTML-pagina kunnen worden geregistreerd door speciale attributen in een HTML-tag te zetten. Bijvoorbeeld de toevoeging 'onclick="DoeIets();"' aan een plaatje zorgt er voor dat de functie genaamd "DoeIets" wordt aangeroepen als de gebruiker op het plaatje klikt. Elders in de pagina staat dan de code van die functie. De functie kan bijvoorbeeld een ander plaatje laten zien.
<script> function DoeIets(plaatje) { plaatje.src='anderplaatje.gif'; } </script> <img src="plaatje.gif" onclick="DoeIets(this);"> [bewerken] De basis van DHTMLDe belofte van DHTML is dat webpagina's dynamisch kunnen worden gemaakt. Dat betekent dat webpagina's een soort van programma's worden die in de browser draaien. Hierdoor kan de informatie of het design van de pagina's veranderen zonder dat er een nieuwe pagina wordt geladen. De programma-pagina's reageren op gebeurtenissen (in het Engels events genaamd), zoals muisbewegingen, muisklikken en toetsaanslagen.
Een dergelijke pagina bestaat voor een deel uit programmacode, meestal in de vorm van JavaScript, en voor een ander deel uit traditionele HTML en uit stylesheets. Events kunnen worden geregistreerd door bijvoorbeeld "onclick" in een HTML-tag te zetten:
Om dynamische pagina's mogelijk te maken, veranderde een HTML-pagina van tekst-met-opmaak naar een verzameling elementen (plaatjes, form-velden, en een aantal nieuwe HTML-elementen als layer, span en div) die individueel konden worden benaderd en individueel worden aangepast. Deze ontwikkeling was al eerder ingezet. Met de 4.x-browsers bood het echter zoveel mogelijkheden dat de term Dynamic HTML werd gelanceerd.
In dezelfde tijd werd de ondersteuning van stylesheets door browsers een stuk beter (hoewel nog verre van perfect). De lay-out van delen van de tekst kon ook dynamisch worden aangepast door de referentie aan de stylesheet met behulp van Javascript aan te passen.
[bewerken] Document Object ModelDe bovenstaande ontwikkeling van HTML-pagina's van tekst-met-opmaak naar een verzameling elementen, heeft later geresulteerd in het Document Object Model (DOM), de object-georiënteerde webpagina's die door de latere browsers wordt ondersteund.
[bewerken] Concurrerende technologieënEr zijn een aantal andere manieren om webpagina's te voorzien van dynamische elementen. Deze vereisen over het algemeen dat er een plugin wordt geïnstalleerd in de browser. Bij gebruik van plugin-gebaseerde technologieën is niet de gehele pagina dynamisch, maar uitsluitend een (rechthoekig) deel van de pagina dat in de HTML is toegewezen aan aan de plugin.
Java-applets. Dit is de oudste manier om webpagina's dynamisch te maken. Het biedt meer mogelijkheden dan DHTML. Als nadeel heeft het dat de Java Virtual Machine moet worden opgestart, waardoor webpagina's met java-applets traag laden en veel geheugen kosten. De toepassing van java-applets is daarom alleen aan te raden als DHTML te kort schiet. Adobe Flash. Deze technologie is breed beschikbaar voor vele browsers en besturingssystemen en wordt veel op het web gebruikt. In de praktijk is de toepassing voornamelijk voor filmpjes, animaties en spelletjes. Silverlight. Technologie van Microsoft die sterk concurreerbaar is met Adobe Flash. [bewerken] Zie ook Asynchronous JavaScript and XML [bewerken] Externe links Introduction to DHTML (www.w3schools.com, Engels) De W3C over het Document Object Model (Engels)Adobe Flash (voorheen bekend als Macromedia Flash en daarvoor FutureSplash) is een computerprogramma waarmee animaties, (korte) webvideo's en webapplicaties (zoals spelletjes en gehele websites) gemaakt kunnen worden. Het wordt veel gebruikt om websites aan te kleden en voor reclame-uitingen bij websites, zogenaamde banners. De bekende animatieserie Happy Tree Friends wordt met dit programma geproduceerd en talloze andere websites maken van Flash gebruik.
Flash is opgebouwd als een soort tekenfilm. Per tijdseenheid bepaalt de ontwikkelaar wat de bezoeker te zien krijgt. Een tijdseenheid wordt een frame genoemd. Een belangrijke tijdseenheid heet een keyframe. Zij vormen de uiteindelijke basisstructuur van de applicatie of animatie.
Inhoud 1 Vector 2 Actionscript 3 Opinies 4 Kenmerken 5 Geschiedenis 6 Externe links 7 Bronnen, noten en/of referenties // [bewerken] VectorAdobe Flash maakt gebruik van vectorafbeeldingen. Dit betekent dat plaatjes worden opgeslagen als punten met de daarbij behorende coördinaten. Plaatjes worden normaal gesproken opgeslagen als een bitmap, een collectie van pixels. Een voorbeeld: een rode driehoek wordt in Flash opgeslagen als "een gesloten polygoon, van lijn 1 naar kolom 55, van lijn 55 naar kolom 105 en van lijn 105 naar kolom 1, opgevuld met de kleur rood." Een vergelijkbare bitmap daarentegen wordt als volgt opgeslagen: "lijn 1, witte pixel, witte pixel, witte pixel, witte pixel, witte pixel, ... rode pixel. Lijn 2; witte pixel, witte pixel, witte pixel, witte pixel, witte pixel, ... rode pixel, rode pixel...". De bitmapmanier van opslaan neemt aanzienlijk meer opslagruimte in beslag dan de vectormanier. Vectorbestanden zijn veel kleiner en kunnen daardoor veel sneller over het internet worden getransporteerd. Veel soorten plaatjes kunnen echter niet in vectorformaat worden opgeslagen, zoals foto's. Andere plaatjes zoals logo's, schema's en tekeningen zijn er juist wel uitermate voor geschikt.
Bitmaps hebben nog een ander minpunt ten opzichte van vectorafbeeldingen. Ze kunnen namelijk niet zonder problemen worden vergroot of verkleind. Het plaatje is voor één schermresolutie opgeslagen. Vergroten kan wel, maar dit gaat ten koste van de scherpte van de afbeelding. Vectorafbeeldingen daarentegen kunnen zonder problemen worden aangepast, omdat de coördinaten wiskundig worden herberekend met als gevolg dat vectorafbeeldingen op alle verschillende media hetzelfde getoond worden, wat een uniforme presentatie van gegevens garandeert. Het maakt niet uit aan welke resolutie de afbeelding moet worden aangepast, de scherpte blijft altijd 100% behouden, doordat de afbeelding altijd opnieuw getekend wordt. Samen met de beperkte omvang van het bestand zorgt dit voor een aantal unieke eigenschappen van Flash.
[bewerken] ActionscriptTegenwoordig beschikt Adobe Flash over een eigen programmeertaal: ActionScript, waarmee men volwaardige websites en applicaties kan ontwikkelen. In nieuwere versies van Flash, vanaf Flash MX, is het door de toevoeging van het LoadVars-object mogelijk gemaakt gemakkelijker te communiceren met MySQL en PHP, waardoor er een wereld opengegaan is voor het gebruiken van dynamische gegevens. Omdat een Actionscript uit tekst bestaat, kun je het ook inlezen vanuit een extern bestand met de extensie *.as. In Flash 8 is Actionscript aangepast, en Actionscript 2.0 is toegevoegd en in 2007 is, bij het verschijnen van Adobe Flash CS3, Actionscript 3 geïntroduceerd. Alle versies kunnen nog gebruikt worden.
[bewerken] OpiniesOver gebruik van Flash op het internet zijn de meningen verdeeld. Sommigen vinden dat websites er beter op worden: meer interactief en vrolijker. Anderen, zij die hechten aan functionele websites zonder animaties, vinden Flash geen verbetering voor websites. Flash is niet beschikbaar voor alle besturingssystemen, en dus kan een website onleesbaar zijn voor sommige bezoekers. Ook is de inhoud moeilijker toegankelijk voor blinden en slechtzienden dan een gewone website. Ten slotte kan men zich ergeren aan het gebruik van geluiden op een website en de langere laadtijd, hoewel tegenwoordig de snellere internetverbindingen bij thuisgebruikers dit laatste probleem ondervangt. Flash is volgens Adobe op 98% van de computers geïnstalleerd[1] en is vooral zeer populair bij het aanbieden van video op internet. Wegens het niet-vrije karakter van de officiële flashplayer van Adobe en het gebrek aan ondersteuning voor andere besturingssystemen dan Windows, Mac OS X en Linux op de IA-32 processorarchitectuur werd door het GNU-project een vrije flashplayer genaamd Gnash ontwikkeld.
[bewerken] Kenmerken Tekst, afbeeldingen, animaties en geluid zijn ondergebracht in één enkel bestand; Teksten en afbeeldingen kunnen niet altijd met kopiëren en plakken uit een website gekopieerd worden; Het eindresultaat is voor 99% gegarandeerd; nagenoeg geen verschillen tussen Mac/Windows/Linux en de diverse browsers; Het is gebaseerd op vectoren waardoor bij eenvoudige vormen de bestandsgrootte gering is en in- en uitzoomen mogelijk is; Er is een aparte applicatie/plug-in nodig om Flash te kunnen bekijken in de browser, welke anno 2007 op bijna alle computers aanwezig is, en gratis gedownload kan worden. Flashanimaties worden niet volledig door zoekmachines geïndexeerd; Flashanimaties zijn zelden goed toegankelijk voor mensen met een visuele handicap (tenzij er goed van de accessibility class gebruikgemaakt wordt); Het afspelen van een Flashanimatie legt soms te veel beslag op de processor van oudere computers. [bewerken] Geschiedenis FutureSplash Animator (1995) Flash 1 (1996) Flash 2 (1997) Flash 3 (1998) Flash 4 (1999) Flash 5 (2000) Flash MX (2002) Flash MX 2004 (2003) Flash MX 2004 Pro (2003) Flash 8 (2005) Flash CS3 (2007) Flash CS4 (2008) Flash CS5 beta (tweede kwartaal 2010) [bewerken] Externe links Download Flash IDE v.1 - v.8 Adobe Flash player-downloadsite Flash-tutorials Macromedia Flash-tutorials Nederlandstalige Flash-tutorials Nederlandse Flash-community [bewerken] Bronnen, noten en/of referentiesBronnen, noten en/of referenties:
↑ Adobe - Flash Player Statistics Webdesign Opmaaktalen: HTML · XML · XHTML · Compact HTML · WML · XHTML Basic Design: CSS · XSL-FO · XSLT Interactie: Document Object Model · HTML-event · HTML-scripting · JavaScript · AJAX · Dynamic HTML Referentie: HTML-kleuren · HTML-tags · HTML-entiteiten · HTML-events Details: Browser sniffing · Useragent · Cookie · Metatag · DTD · Broodkruimelnavigatie · Inline image · Java-applet · Adobe Flash · HTML-formulier · Favicon · Frames · SVG · WAI HTML-Editors: Dreamweaver · FrontPage · Expression Web · Nvu · Quanta Plus · SeaMonkey Composer Verwant: Webdevelopment · Wereldwijde web · Webbrowser · Webserver · Grafisch programma · Teksteditor Ontvangen van "http://nl.wikipedia.org/wiki/Adobe_Flash" Categorieën: Macromedia-software | Webdesign | Webvideo Weergaven artikel overleg Bewerken Geschiedenis Persoonlijke instellingen Beta inschakelen Aanmelden / registreren ActionScript - Wikipedia var skin="monobook", stylepath="http://bits.wikimedia.org/skins-1.5", wgUrlProtocols="http\\:\\/\\/|https\\:\\/\\/|ftp\\:\\/\\/|irc\\:\\/\\/|gopher\\:\\/\\/|telnet\\:\\/\\/|nntp\\:\\/\\/|worldwind\\:\\/\\/|mailto\\:|news\\:|svn\\:\\/\\/", wgArticlePath="/wiki/$1", wgScriptPath="/w", wgScriptExtension=".php", wgScript="/w/index.php", wgVariantArticlePath=false, wgActionPaths={}, wgServer="http://nl.wikipedia.org", wgCanonicalNamespace="", wgCanonicalSpecialPageName=false, wgNamespaceNumber=0, wgPageName="ActionScript", wgTitle="ActionScript", wgAction="view", wgArticleId=165813, wgIsArticle=true, wgUserName=null, wgUserGroups=null, wgUserLanguage="nl", wgContentLanguage="nl", wgBreakFrames=false, wgCurRevisionId=20299396, wgVersion="1.16alpha-wmf", wgEnableAPI=true, wgEnableWriteAPI=true, wgSeparatorTransformTable=[", .", ". ,"], wgDigitTransformTable=["", ""], wgMainPageTitle="Hoofdpagina", wgFormattedNamespaces={"-2": "Media", "-1": "Speciaal", "0": "", "1": "Overleg", "2": "Gebruiker", "3": "Overleg gebruiker", "4": "Wikipedia", "5": "Overleg Wikipedia", "6": "Bestand", "7": "Overleg bestand", "8": "MediaWiki", "9": "Overleg MediaWiki", "10": "Sjabloon", "11": "Overleg sjabloon", "12": "Help", "13": "Overleg help", "14": "Categorie", "15": "Overleg categorie", "100": "Portaal", "101": "Overleg portaal"}, wgNamespaceIds={"media": -2, "speciaal": -1, "": 0, "overleg": 1, "gebruiker": 2, "overleg_gebruiker": 3, "wikipedia": 4, "overleg_wikipedia": 5, "bestand": 6, "overleg_bestand": 7, "mediawiki": 8, "overleg_mediawiki": 9, "sjabloon": 10, "overleg_sjabloon": 11, "help": 12, "overleg_help": 13, "categorie": 14, "overleg_categorie": 15, "portaal": 100, "overleg_portaal": 101, "afbeelding": 6, "overleg_afbeelding": 7, "wp": 4, "h": 12, "p": 100, "image": 6, "image_talk": 7}, wgMWSuggestTemplate="http://nl.wikipedia.org/w/api.php?action=opensearch\x26search={searchTerms}\x26namespace={namespaces}\x26suggest", wgDBname="nlwiki", wgSearchNamespaces=[0], wgMWSuggestMessages=["met suggesties", "geen suggesties"], wgRestrictionEdit=[], wgRestrictionMove=[], wgTrackingToken="a6ed9097f92376a2a7a973121f77e157", wgClickTrackingIsThrottled=true, wgNotice="", wgNoticeLocal=""; if (wgNotice != '') document.writeln(wgNotice); /* */ActionScript is de scripttaal van Adobe Flash en Adobe Flex. Door ActionScript toe te voegen kun je interactieve filmpjes of animaties, spelletjes en geavanceerde toepassingen maken. Met Flash AS (waarbij AS de afkorting is van ActionScript) is het ook mogelijk om externe dingen in je Flash-bestand te laden, zoals plaatjes en geluiden. Het is zelfs mogelijk om je Flash-movie met bijvoorbeeld een PHP-script met een database in contact te brengen, waardoor je een dynamische site op kunt zetten. ActionScript kan ook gebruikt worden om bijvoorbeeld klikbare knoppen te maken. Het is dus ook een middel voor interactie tussen de computer en de gebruiker
ActionScript is net als JavaScript afgeleid van ECMAScript en is dus ook een objectgeoriënteerde scripttaal. ActionScript kent van zichzelf al een groot aantal voorgedefinieerde objecten, maar het is uiteraard ook mogelijk om zelf nieuwe objecten te maken, door het gebruik van classes.
ActionScript 1.0 werd geïntroduceerd bij het uitkomen van Macromedia Flash 5 en was gebaseerd op de ECMA-262-standaard. Met het uitbrengen van Flash MX2004 introduceerde Macromedia ActionScript 2.0, gebaseerd op de ECMAScript 4-standaard, waar ook JavaScript 2.0 van is afgeleid.
Momenteel is men klaar met het ontwikkelen van Flash Player 9 (voorheen Flash Player 8.5), waarbij een nieuwe virtual machine (ActionScript Virtual Machine 2) ontwikkeld is. Het doel was de prestaties van de Flash Player te verbeteren. Onderdeel hiervan was de ontwikkeling van ActionScript 3.0, welke ondersteuning voor reguliere expressies en E4X (ECMAScript for XML) beloofde.
ActionScript 3.0 is een geheel nieuwe scripttaal geworden die minimaal op zijn voorgangers lijkt. De scripttaal is geheel opnieuw opgebouwd. Zo ligt de nadruk meer op Flash Movies, interactive gebruikersinterfaces en op componenten. ActionScript 3.0 is mede ontwikkeld voor breedband en HD movies. ActionScript 3.0 en Flash Player 10 maakt het mogelijk om snel en krachtig te ontwikkelen.
Adobe Flex 2.0 is het eerste product waarbij ontwikkelaars gebruik kunnen maken van ActionScript 3.0. Adobe Flex 2.0 is tevens het eerste product waarvan Adobe een SDK(software development kit) heeft vrijgegeven. Dit stelt mensen in staat Actionscript te schrijven zonder geld uit te geven aan de IDE, weliswaar met het opgeven van een echte interface. Zo zou Adobe proberen meer scripters van platformen zoals Java aan te trekken.
Ontvangen van "http://nl.wikipedia.org/wiki/ActionScript" Categorie: Programmeertaal Weergaven artikel overleg Bewerken Geschiedenis Persoonlijke instellingen Beta inschakelen Aanmelden / registreren Freelance - Wikipedia var skin="monobook", stylepath="http://bits.wikimedia.org/skins-1.5", wgUrlProtocols="http\\:\\/\\/|https\\:\\/\\/|ftp\\:\\/\\/|irc\\:\\/\\/|gopher\\:\\/\\/|telnet\\:\\/\\/|nntp\\:\\/\\/|worldwind\\:\\/\\/|mailto\\:|news\\:|svn\\:\\/\\/", wgArticlePath="/wiki/$1", wgScriptPath="/w", wgScriptExtension=".php", wgScript="/w/index.php", wgVariantArticlePath=false, wgActionPaths={}, wgServer="http://nl.wikipedia.org", wgCanonicalNamespace="", wgCanonicalSpecialPageName=false, wgNamespaceNumber=0, wgPageName="Freelance", wgTitle="Freelance", wgAction="view", wgArticleId=19631, wgIsArticle=true, wgUserName=null, wgUserGroups=null, wgUserLanguage="nl", wgContentLanguage="nl", wgBreakFrames=false, wgCurRevisionId=20099197, wgVersion="1.16alpha-wmf", wgEnableAPI=true, wgEnableWriteAPI=true, wgSeparatorTransformTable=[", .", ". ,"], wgDigitTransformTable=["", ""], wgMainPageTitle="Hoofdpagina", wgFormattedNamespaces={"-2": "Media", "-1": "Speciaal", "0": "", "1": "Overleg", "2": "Gebruiker", "3": "Overleg gebruiker", "4": "Wikipedia", "5": "Overleg Wikipedia", "6": "Bestand", "7": "Overleg bestand", "8": "MediaWiki", "9": "Overleg MediaWiki", "10": "Sjabloon", "11": "Overleg sjabloon", "12": "Help", "13": "Overleg help", "14": "Categorie", "15": "Overleg categorie", "100": "Portaal", "101": "Overleg portaal"}, wgNamespaceIds={"media": -2, "speciaal": -1, "": 0, "overleg": 1, "gebruiker": 2, "overleg_gebruiker": 3, "wikipedia": 4, "overleg_wikipedia": 5, "bestand": 6, "overleg_bestand": 7, "mediawiki": 8, "overleg_mediawiki": 9, "sjabloon": 10, "overleg_sjabloon": 11, "help": 12, "overleg_help": 13, "categorie": 14, "overleg_categorie": 15, "portaal": 100, "overleg_portaal": 101, "afbeelding": 6, "overleg_afbeelding": 7, "wp": 4, "h": 12, "p": 100, "image": 6, "image_talk": 7}, wgMWSuggestTemplate="http://nl.wikipedia.org/w/api.php?action=opensearch\x26search={searchTerms}\x26namespace={namespaces}\x26suggest", wgDBname="nlwiki", wgSearchNamespaces=[0], wgMWSuggestMessages=["met suggesties", "geen suggesties"], wgRestrictionEdit=[], wgRestrictionMove=[], wgTrackingToken="8591a5b3d93967fac0da03ae286a6437", wgClickTrackingIsThrottled=true, wgNotice="", wgNoticeLocal=""; if (wgNotice != '') document.writeln(wgNotice); /* */Dit artikel is geschreven vanuit de uitsluitend Nederlandse context. De inhoud is dus niet toepasselijk op de Belgische context.
Freelance is een contractvorm waarbij een bedrijf of een individu zich verbindt om een prestatie te leveren voor een opdrachtgever. "Freelance" is geen juridisch bestaande term. Juridisch gaat het hier meestal om een 'overeenkomst van opdracht'. Er is dan ook geen sprake van een werkgever, uitsluitend van een opdrachtgever. Iemand die freelance opdrachten aanneemt, heet wel freelancer. Vaak worden met freelancer ook aangeduid zogenaamde 'zzp'ers', zelfstandigen zonder personeel.
Freelance arbeid verschilt van loondienst door de afwezigheid van een vast of langdurig dienstverband (een geschreven arbeidscontract), regelmatige loonbetaling, de verplichting tot persoonlijke uitvoering van de opdracht en een gezagsverhouding, waarbij de opdrachtgever, als de 'baas', bepaalt hoe het werk zou moeten worden verricht. Dat verschilt van het opsommen van de eisen waaraan het gewenste eindproduct dient te voldoen. De werkwijze bepaalt een freelancer namelijk zelf; hij bepaalt ook wie het werk verricht (dat hoeft hij dus niet zelf te zijn). Een freelancer dient zoals elk bedrijf zelf opgave en afdracht te doen aan de belastingdienst.
Inhoud 1 Freelance opdrachten 2 Eisen belastingdienst 3 Omzetbelasting / btw 4 Aftrekposten voor de belasting 5 Voorbeelden 6 Facturering 7 Payrolling voor freelancers 8 Kamer van Koophandel 9 Externe links // [bewerken] Freelance opdrachtenFreelance opdrachten kunnen klein of groot zijn en kort of lang duren en gericht op het bereiken van resultaat, het leveren van een product of het uitvoeren van een dienst. In Nederland worden freelance contracten van een langere duur (een half tot een heel jaar) door de belastingdienst soms gezien als een verkapte vorm van loondienst, en de opdrachtgever en de freelancer kunnen in zo'n geval alsnog aangeslagen worden voor het werkgeversdeel van de loonbelasting en sociale premies. Daarom vereisen sommige opdrachtgevers van freelancers een zogenaamde Verklaring Arbeidsrelatie (VAR).
Een ander kenmerk van werken op freelancebasis is het hebben van meerdere opdrachtgevers. Als gedurende een langere periode een freelancer slechts een enkele opdrachtgever heeft kan dat gezien worden als loondienst.
Vaak wordt freelance arbeid vergoed op basis van de geleverde prestatie, maar soms ook op basis van gedeclareerde uren. Ook in dit laatste geval kan loondienst ontstaan. Vooral in de bouw en journalistiek gaat het meestal om de prestatie. Zo worden freelance journalisten of columnschrijvers vaak betaald per artikel, of per woord.
Voor incidentele freelance opdrachten kan worden volstaan door op het belastingformulier 'inkomsten uit overige arbeid' op te geven.
Freelance overeenkomsten kunnen ook gesloten worden naast arbeid uit loondienst. Iedereen kan en mag wettelijk in Nederland een overeenkomst tot het leveren van een product afsluiten of het verrichten van een prestatie, maar alleen een persoon die in Nederland werkzaam mag zijn, mag dit werk in Nederland tot stand brengen.
[bewerken] Eisen belastingdienstDe belastingdienst stelt in Nederland eisen aan freelancers en andere ondernemers, willen zij in aanmerking komen voor diverse regelingen die voor ondernemers bestaan, zoals de zelfstandigenaftrek, de investeringsaftrek en de fiscale ouderdagvoorziening (FOR). Deze eisen zijn:
Doel: winst makenHet bedrijf moet op een zekere termijn winst maken. Dat hoeft niet meteen de eerste twee jaar. Een ondernemingsplan kan helpen de winstkansen duidelijk te maken.
Ondernemersrisico lopenDe ondernemer moet het risico lopen dat hij geen omzet meer heeft.
Openbaarheid en zichtbaarheidDe onderneming moet zichtbaar zijn in het maatschappelijk verkeer door promotie en publiciteit.
Minimaal drie opdrachtgevers of afnemersDe verhouding tussen de opdrachten is daarbij voor freelancers van belang. Als 90% van de inkomsten van één opdrachtgever komt, en de rest van twee, hoeft de Belastingdienst geen belastingvoordelen voor ondernemers toe te kennen.
UrencriteriumEen ondernemer dient minstens 1225 uur per jaar en 50% van zijn werktijd in zijn onderneming te werken.
[bewerken] Omzetbelasting / btwAfhankelijk van de situatie is een freelancer al dan niet btw-plichtig. Bepaalde diensten zijn vrijgesteld van btw, waaronder journalistiek en medisch werk.
Kleine ondernemers kunnen gebruikmaken van de KOR (kleineondernemersregeling [1]), waardoor zij (een deel van) de berekende btw niet hoeven afdragen.
[bewerken] Aftrekposten voor de belastingDe kosten (voor materialen of diensten) mogen zoals bij elk bedrijf voor het berekenen van de belasting afgetrokken worden van de inkomsten.
Bij 'kantoor aan huis' mag een deel van de huur als zakelijke kosten worden afgetrokken. Per 2005 is hiervoor een voorwaarde dat de werkruimte een zelfstandig deel van de woning is.
In principe draagt een freelancer omzetbelasting per kwartaal af. Als de afdracht van omzetbelasting gedurende enige kwartalen hoger is dan € 7000,- per kwartaal verplicht de belastingdienst de omzetbelasting iedere maand op te geven en af te dragen.
[bewerken] Voorbeelden Een handige auto- of computerjongen die af en toe reparaties verricht. Iedereen mag een factuur schrijven, dus ook iemand die af en toe voor 50 euro een computer opleukt. Kosten van onderdelen mogen afgetrokken worden van de inkomsten. Een kunstenaar, die naast zijn baan, of geheel toegewijd, kunstwerken maakt en verkoopt. Het materiaal, en kosten van huur van een atelier mogen van de inkomsten afgetrokken worden. Een systeembeheerder die aan meerdere bedrijven zijn diensten verleent. [bewerken] FactureringIedereen mag een factuur schrijven. Het is een misverstand dat alleen ondernemers (lees: ingeschrevenen van de Kamer van Koophandel) mogen factureren. Zoals bij alle bedrijven, moeten facturen altijd in tweevoud gemaakt worden, één voor de klant en één afschrift voor eigen administratie. Facturen mogen rechtsgeldig per e-mail verzonden worden, maar daaraan zijn strenge voorwaarden verbonden.
Een Nederlandse factuur moet voldoen aan eisen van de belastingdienst wat betreft nummering. Alleen bedrijven of zelfstandigen die btw-plichtig zijn, moeten en mogen btw heffen. Een factuur moet doorgaans geboekt worden op de factuurdatum, niet op de betaaldatum (dit heet het factuurstelsel). Het heeft dus soms voordelen niet met facturen te werken, zoals in de freelance-journalistiek wel gebeurt, waarbij columnisten vanzelf maandelijks een bedrag voor hun stukje ontvangen.
Wie btw in rekening brengt, moet dat strikt op tijd aangeven en afdragen aan de belastingdienst, en soms ook nog vóórdat de betreffende rekening door de opdrachtgever is betaald. Dat kan slecht zijn voor de hoeveelheid benodigd kasgeld. Op facturen naar het buitenland hoeft in sommige gevallen geen btw in rekening te worden gebracht. Kleine zelfstandigen kunnen de ontvangen btw, als die lager is dan € 1345 zelf behouden, en hoeven deze niet af te dragen, de zogenoemde kleineondernemersregeling. Van btw-ontvangsten tussen € 1345 en € 1833 moet een deel afgedragen worden. Zo gauw het echter één euro meer wordt, is afdracht van het gehele bedrag vereist. btw-plichtige ondernemers, die hun bedrijf tegen het einde van het jaar beginnen, kunnen dat voordeel vaak behalen door een extra investering te doen en zodoende het af te dragen bedrag onder de € 1883 te brengen.
Uitkeringsgerechtigden dienen de voorwaarden van de uitkering na te gaan, omdat zij mogelijk voor een deel van de inkomsten worden gekort op hun uitkering. Dit is per uitkering anders geregeld, zo moeten de zogenaamde WW'ers het aantal gewerkte uren opgeven (aan de hand waarvan gekort wordt op de uitkering), waar bijstandsgerechtigden gekort worden op basis van hun inkomen. WAO'ers en pensioengerechtigden mogen naar eigen inzicht bijverdienen en hoeven alleen met de belastingdienst te communiceren.
Een mogelijk uitwijkmanoeuvre is het factureren naar eigen inzicht uit te stellen. Dit is echter niet toegestaan. Ook een lid van een vennootschap onder firma, die per definitie bestaat uit minimaal twee mensen die samenwerken, kan onder de strenge regels uitkomen doordat het werk toegeschreven kan worden aan de andere vennoot, waarbij de vennoot met uitkering bijvoorbeeld alleen opgeeft een uur coördinatie te hebben verricht.
[bewerken] Payrolling voor freelancersIn Nederland is een groeiende populairiteit voor Payrolling onder freelancers. Bij payrolling treedt de freelancer formeel in dienst bij een Payroll-onderneming. Op verzoek van de freelancer factureert de Payroll-onderneming een klant van de freelancer en keert de freelancer een netto bedrag uit. Op dit bedrag zijn alle inhoudingen en afdrachten op het gebied van belastingen en sociale premies verwerkt.
[bewerken] Kamer van KoophandelInschrijving bij de Kamer van Koophandel is sinds 1 juli 2008 ook voor freelancers verplicht.
[bewerken] Externe links Freelancers en zzp'ers - Kamer van Koophandel FNV Zelfstandigen Ijdens, Teunis en Harold van der Werff (2004), Een ongewis bestaan. De beroepspraktijk van schrijvende freelance journalisten in Nederland. Universiteit van Tilburg. Ontvangen van "http://nl.wikipedia.org/wiki/Freelance" Categorie: Arbeid Weergaven artikel overleg Bewerken Geschiedenis Persoonlijke instellingen Beta inschakelen Aanmelden / registreren Internet - Wikipedia var skin="monobook", stylepath="http://bits.wikimedia.org/skins-1.5", wgUrlProtocols="http\\:\\/\\/|https\\:\\/\\/|ftp\\:\\/\\/|irc\\:\\/\\/|gopher\\:\\/\\/|telnet\\:\\/\\/|nntp\\:\\/\\/|worldwind\\:\\/\\/|mailto\\:|news\\:|svn\\:\\/\\/", wgArticlePath="/wiki/$1", wgScriptPath="/w", wgScriptExtension=".php", wgScript="/w/index.php", wgVariantArticlePath=false, wgActionPaths={}, wgServer="http://nl.wikipedia.org", wgCanonicalNamespace="", wgCanonicalSpecialPageName=false, wgNamespaceNumber=0, wgPageName="Internet", wgTitle="Internet", wgAction="view", wgArticleId=778, wgIsArticle=true, wgUserName=null, wgUserGroups=null, wgUserLanguage="nl", wgContentLanguage="nl", wgBreakFrames=false, wgCurRevisionId=19942464, wgVersion="1.16alpha-wmf", wgEnableAPI=true, wgEnableWriteAPI=true, wgSeparatorTransformTable=[", .", ". ,"], wgDigitTransformTable=["", ""], wgMainPageTitle="Hoofdpagina", wgFormattedNamespaces={"-2": "Media", "-1": "Speciaal", "0": "", "1": "Overleg", "2": "Gebruiker", "3": "Overleg gebruiker", "4": "Wikipedia", "5": "Overleg Wikipedia", "6": "Bestand", "7": "Overleg bestand", "8": "MediaWiki", "9": "Overleg MediaWiki", "10": "Sjabloon", "11": "Overleg sjabloon", "12": "Help", "13": "Overleg help", "14": "Categorie", "15": "Overleg categorie", "100": "Portaal", "101": "Overleg portaal"}, wgNamespaceIds={"media": -2, "speciaal": -1, "": 0, "overleg": 1, "gebruiker": 2, "overleg_gebruiker": 3, "wikipedia": 4, "overleg_wikipedia": 5, "bestand": 6, "overleg_bestand": 7, "mediawiki": 8, "overleg_mediawiki": 9, "sjabloon": 10, "overleg_sjabloon": 11, "help": 12, "overleg_help": 13, "categorie": 14, "overleg_categorie": 15, "portaal": 100, "overleg_portaal": 101, "afbeelding": 6, "overleg_afbeelding": 7, "wp": 4, "h": 12, "p": 100, "image": 6, "image_talk": 7}, wgMWSuggestTemplate="http://nl.wikipedia.org/w/api.php?action=opensearch\x26search={searchTerms}\x26namespace={namespaces}\x26suggest", wgDBname="nlwiki", wgSearchNamespaces=[0], wgMWSuggestMessages=["met suggesties", "geen suggesties"], wgRestrictionEdit=[], wgRestrictionMove=[], wgTrackingToken="8e962b1ebaedf3eb4c23ca07d5b9b0b7", wgClickTrackingIsThrottled=true, wgNotice="", wgNoticeLocal=""; wgOggPlayer.msg = {"ogg-play": "Afspelen", "ogg-pause": "Pauze", "ogg-stop": "Stop", "ogg-no-player": "Uw systeem heeft geen van de ondersteunde mediaspelers.\nInstalleer \x3ca href=\"http://www.java.com/nl/download/manual.jsp\"\x3eJava\x3c/a\x3e.", "ogg-player-videoElement": "Standaardondersteuning in browser", "ogg-player-oggPlugin": "Browserplugin", "ogg-player-cortado": "Cortado (Java)", "ogg-player-vlc-mozilla": "VLC", "ogg-player-vlc-activex": "VLC (ActiveX)", "ogg-player-quicktime-mozilla": "QuickTime", "ogg-player-quicktime-activex": "QuickTime (ActiveX)", "ogg-player-totem": "Totem", "ogg-player-kaffeine": "Kaffeine", "ogg-player-kmplayer": "KMPlayer", "ogg-player-mplayerplug-in": "mplayerplug-in", "ogg-player-thumbnail": "Alleen stilstaand beeld", "ogg-player-selected": "(geselecteerd)", "ogg-use-player": "Gebruik speler:", "ogg-more": "Meer…", "ogg-download": "Bestand downloaden", "ogg-desc-link": "Over dit bestand", "ogg-dismiss": "Sluiten", "ogg-player-soundthumb": "Geen mediaspeler", "ogg-no-xiphqt": "Het lijkt erop dat u de component XiphQT voor QuickTime niet hebt.\nQuickTime kan Ogg-bestanden niet afspelen zonder deze component.\nDownload \x3ca href=\"http://www.mediawiki.org/wiki/Extension:OggHandler/Client_download\"\x3eXiphQT\x3c/a\x3e of kies een andere speler."}; wgOggPlayer.cortadoUrl = "http://upload.wikimedia.org/jars/cortado.jar"; wgOggPlayer.extPathUrl = "/w/extensions/OggHandler"; .ogg-player-options { border: solid 1px #ccc; padding: 2pt; text-align: left; font-size: 10pt; } if (wgNotice != '') document.writeln(wgNotice); /* */Een internet is een netwerk van computernetwerken (zie ook intranet en extranet). Een computernetwerk is over het algemeen alleen beschikbaar binnen een organisatie of gebouw, een beperking die opgeheven wordt door een internet. Om een internet goed te laten werken is het nodig om afspraken te maken over protocollen. Een bijna universeel gebruikt protocol is het zogenaamde Internetprotocol (IP). Computers in verschillende computernetwerken kunnen dankzij die afspraken met elkaar communiceren.
Het internet is de benaming voor een zeer groot, over de hele aarde verspreid openbaar netwerk van computernetwerken, waarbij de afspraken worden beschreven in de Requests For Comments die worden beheerd door de Internet Engineering Task Force. De oorsprong van het internet is terug te voeren tot ARPANET, een in 1969 in de Verenigde Staten gestart netwerk van universiteitsnetwerken dat later ook militaire netwerken met elkaar verbond. Inmiddels is het internet een mondiaal fenomeen, dat het karakter van massamedium heeft gekregen. Als een van de succesfactoren wordt wel genoemd dat het volledige internet eigendom van niemand is, terwijl de fysieke onderdelen wel degelijk een eigenaar hebben.
In het dagelijkse spraakgebruik wordt met internet vaak het World Wide Web bedoeld, maar dat is slechts één van de vele diensten die kunnen worden gebruikt via het Internet. Andere bekende diensten zijn e-mail, FTP en usenet.
Inhoud 1 Het woord internet 2 Geboorte van het internet 3 Het huidige internet 4 Toegang tot het internet 5 Robuustheid van het internet 6 Nadelen van het internet 7 Wetenswaardigheid 8 Zie ook 8.1 Geschiedenis 8.2 Theorie/algemeen 8.3 Internetdiensten 8.3.1 Aangeboden via internet maar niet per se onderdeel van een internetdienst 8.4 Gebruik 9 Externe links 10 Bronnen, noten en/of referenties // [bewerken] Het woord internetDe term internet was oorspronkelijk een bijvoeglijk naamwoord, namelijk een afkorting van internetworking, dat wil zeggen: netwerken onderling verbindend. In de oorspronkelijke specificatie van TCP/ IP, het basis-internetprotocol, uit 1974 is deze term al te vinden.[1] Men had het bijvoorbeeld over internet-mail en internet-verkeer. Hier betekende internet: werkend met TCP/IP, en het was een voorziening waar op sommige computernetwerken voor specifieke doeleinden bij tijd en wijle gebruik van werd gemaakt, als aanvulling op de faciliteiten van het computernetwerk zelf.
Door het ontstaan van een groot en explosief groeiend wereldwijd netwerk van via TCP/IP verbonden computers ging de term "internet" verwijzen naar dat specifieke netwerk, en het werd rond 1990 de officiële naam voor dat netwerk, een zelfstandig naamwoord, meestal met lidwoord en hoofdletter geschreven. In de daaropvolgende jaren werden alle andere vormen van computernetwerken naar de periferie verdrongen en groeide het Internet uit tot een algemene voorziening zoals TV, radio en telefoon. De oorsprong van de voorziening en van de naam ervan verdwenen naar de achtergrond.
Sinds de nieuwe Nederlandse spelling van oktober 2005 wordt internet in het Nederlands in alle gevallen zonder hoofdletter geschreven.[2][3]
[bewerken] Geboorte van het internet Zie Geschiedenis van het internet voor het hoofdartikel over dit onderwerp.De grondslag voor het internet is ARPANET, een in 1969 door ARPA, een dienst van het Amerikaanse ministerie van Defensie, begonnen computernetwerk gebaseerd op packet switching. Men had ingezien dat met deze techniek en de toepassing van wachtrijtheorie en andere technieken voor gedistribueerde netwerken een erg robuust systeem op te zetten was. De term "Internet" werd in 1974 voor het eerst gebruikt in een document van Cerf en zijn manager, Robert Kahn, over TCP.
Op 1 januari 1983 stapte ARPANET over van NCP naar TCP/IP als netwerkprotocol (waarbij IP staat voor Internet Protocol), en daarmee was de geboorte van het internet in haar huidige technische vorm een feit.
Al bestond het vanaf 1984 dus al, Internet werd door het grote publiek echter pas ontdekt in de jaren negentig. In augustus 1991 publiceerden Tim Berners-Lee en Robert Cailliau het World Wide Web-project, nadat zij enige jaren hadden gewerkt aan HTTP en HTML. De eerste webpagina's verschenen bij CERN in Zwitserland, waar zij beiden werkten.
Door de uitvinding en introductie van klikbare aan elkaar gelinkte pagina's (HTML/WWW) heeft Tim Berners-Lee het internet in feite klaar gemaakt voor het grote publiek. Hij wordt daarom ook wel gezien als uitvinder / grondlegger van het huidige internet.
In 1993 werd de Mosaic-webbrowser gepubliceerd, en aan het einde van 1994 werd een groeiende belangstelling voor internet merkbaar. Pizza Hut was in 1994 één van de eerste bedrijven ter wereld die het WWW commercieel inzette door de mogelijkheid te bieden om bestellingen online te doen. In 1996 was het internet algemeen bekend bij het grote publiek, maar werd over het algemeen gebruikt als synoniem voor het World Wide Web.
[bewerken] Het huidige internetAfgezien van de complexe fysieke verbindingen die de infrastructuur van internet vormen, wordt het internet bij elkaar gehouden door bi- en multilaterale commerciële contracten zoals peeringovereenkomsten en de technische standaarden die de te gebruiken protocollen beschrijven.
In tegenstelling tot oudere communicatieprotocollen is de set van protocollen die het internet gebruikt zoveel mogelijk onafhankelijk van het gebruikte fysieke medium. Hierdoor kan bijvoorbeeld TCP/IP-communicatie plaatsvinden over glasvezel-, koper- en radioverbindingen.
De protocollen worden vastgesteld door de Internet Engineering Taskforce (IETF). De protocollen komen tot stand via een publieke discussie. De IETF legt standaarden vast in documenten die RFC's worden genoemd. Sommige van deze worden door de Internet Architecture Board (IAB) verheven tot internetstandaard.
De meest gebruikte protocollen binnen internet zijn op dit moment IP, TCP, UDP, DNS, PPP, SLIP, ICMP, POP3, IMAP, SMTP, HTTP, HTTPS, SSH, Telnet, FTP, LDAP, SSL en TLS.
Populaire diensten die gebruikmaken van de hiervoor genoemde protocollen zijn bijvoorbeeld e-mail, Usenet, het World Wide Web, Gopher, IRC en MUD. Van deze diensten worden e-mail en het World Wide Web het meest gebruikt. Andere diensten bouwen hierop voort, zoals mailinglijsten en weblogs. e-mail en Usenet zijn echter niet toegangsafhankelijk van de bovenstaande protocollen, je kan deze ook via andere netwerkprotocollen bereiken..
Andere populaire diensten zijn van oorsprong bedrijfseigen ontwikkelingen. Voorbeelden hiervan zijn Windows Live Messenger (MSN), ICQ en Gnutella.
[bewerken] Toegang tot het internetGebruikelijke methoden om thuis toegang te krijgen tot het internet omvatten de inbelverbinding, breedband (over een coaxiale kabel, glasvezel kabel of koperen kabel), Wi-Fi, satelliet en mobiele telefoons die gebruik maken van 3G en soortgelijke technologieën.
Openbare gelegenheden om het internet te gebruiken zijn onder andere bibliotheken en internetcafés. Op deze plaatsen zijn computers beschikbaar met internet verbindingen. Er zijn ook internet toegangspunten in veel openbare plaatsen zoals op vliegvelden en horeca.
[bewerken] Robuustheid van het internetHet internet is vanaf het begin zo gebouwd dat het netwerk stabiel is en blijft. Als een verbinding wegvalt, zoeken de pakketjes een andere route. Daarom wordt verondersteld dat de stabiliteit van het internet weinig te beïnvloeden is door terroristen. Als een kabel wordt doorgesneden, of een knooppunt wordt opgeblazen, zullen de datapakketjes zonder dataverlies een andere route kiezen. Dit bleek inderdaad zo te zijn bij de terreuraanslagen op 11 september 2001 in New York. Onder het World Trade Center lag een belangrijk knooppunt van het internet maar er werd bij de verwoesting hiervan geen noemenswaardige vertraging geconstateerd in het algemene internetverkeer.
Kijken we echter kritisch naar het internet in Nederland, dan zien we dat bijna al het internationale verkeer via Amsterdam Internet Exchange ((AMS-IX)) in Amsterdam loopt, een van de drukste internetknooppunten ter wereld. Zo zijn er vanuit Amsterdam verbindingen met o.a. Londen en Hamburg (easynet), met Düsseldorf, New York en Kopenhagen (KPN) en met Chicago, Praag en Stockholm (Netherlight). In het scenario dat alle verbindingen naar Amsterdam wegvallen, moet al het internationale internetverkeer van en naar Nederland een omweg maken, via bijvoorbeeld Rotterdam en Antwerpen. Overbelasting van dat deel van het netwerk is dan een logisch gevolg. Voor de volledigheid zij opgemerkt dat het Amsterdamse internetknooppunt verdeeld is over zeven verschillende locaties, hetgeen de kans op algehele uitval verkleint.
[bewerken] Nadelen van het internetDe opmars van computernetwerken heeft ook zijn negatieve kanten:
Via de talrijke verbindingen kunnen virussen zich snel verspreiden en kan spyware gemakkelijk geïnstalleerd worden. Persoonlijke gegevens zijn vaak slecht beveiligd en daarmee gemakkelijk toegankelijk voor onbevoegden, wat gevolgen heeft voor de privacy van individuen. Het internet geeft ook een gevoel van anonimiteit, wat voor sommige mensen aanleiding is om extremer te reageren dan anders. Net als in de fysieke wereld heeft internet ook last van vandalisme. Een goed voorbeeld van dit laatste zijn de "scriptkiddies". Ongewenste informatie, bijvoorbeeld recepten voor het vervaardigen van explosieven, kan ook eenvoudig verspreid worden. Het internet heeft indirect bijgedragen tot een enorme groei van het aantal servers die diensten verlenen over het internet en steeds meer elektriciteit vergen voor stroomvoorziening voor de elektronica en koeling. Een datacenter kan evenveel energie verbruiken als een fabriek.[4]Men hoopt een aantal van bovenstaande problemen te verhelpen door nieuwe protocollen te ontwikkelen met een verbeterde authenticatie en een sterkere encryptie. Een voorbeeld daarvan is AS2. Het ontwikkelen van zuiniger computerchips en efficiëntere software moet het elektriciteitsverbruik van servers afremmen.
[bewerken] Wetenswaardigheid De Heilige Isidorus van Sevilla is de beschermheilige van het internet. [bewerken] Zie ook Internet van A tot Z Computer Informatica Telecommunicatie [bewerken] Geschiedenis Geschiedenis van het internet Geschiedenis van het internet in Nederland [bewerken] Theorie/algemeen Internetprovider Domeinnaam Computernetwerk Communicatiesatelliet World Wide Web Globaal Brein [bewerken] Internetdiensten File Transfer Protocol Internet Relay Chat World Wide Web Webhosting [bewerken] Aangeboden via internet maar niet per se onderdeel van een internetdienst E-mail Usenet [bewerken] Gebruik User Agent browser Zoekmachine Nettiquette Internetjargon Nieuwsgroep Gebruikersgroep Portaal Weblog Murfen Internetsoap [bewerken] Externe links De geschiedenis van het internet Door op de afspeelknop te klikken kunt u dit artikel beluisteren. Na het opnemen kan het artikel gewijzigd zijn, waardoor de tekst van de opname wellicht verouderd is. Zie verder info over deze opname of download de opname direct (meer info over gesproken Wikipedia) Wikibooks Wikibooks heeft een studieboek over dit onderwerp: Cursus veilig op het internet. [bewerken] Bronnen, noten en/of referentiesBronnen, noten en/of referenties:
Internetaansluitingen in % in de voornaamste landen wereldwijd (bron: Statistiek en Economische Informatie (FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie)) ↑ RFC 675: Specification of Internet Transmission Control Program, door Vinton Cerf, Yogen Dalal en Carl Sunshine, december 1974 ↑ internet of Internet?. Onze Taal. Geraadpleegd op 26 oktober 2007. ↑ It's Just the 'internet' Now. Wired (16 augustus 2004). Geraadpleegd op 26 oktober 2007. ↑ De fabrieken van het internet (21 maart 2007). Geraadpleegd op 26 oktober 2007. Mediabestanden Voor meer mediabestanden zie de categorie Internet van Wikimedia Commons. Ontvangen van "http://nl.wikipedia.org/wiki/Internet" Categorieën: Internet | NetwerkenVerborgen categorie: Wikipedia:Gesproken Wikipedia Weergaven artikel overleg Bewerken Geschiedenis Persoonlijke instellingen Beta inschakelen Aanmelden / registreren Wereldwijd web - Wikipedia var skin="monobook", stylepath="http://bits.wikimedia.org/skins-1.5", wgUrlProtocols="http\\:\\/\\/|https\\:\\/\\/|ftp\\:\\/\\/|irc\\:\\/\\/|gopher\\:\\/\\/|telnet\\:\\/\\/|nntp\\:\\/\\/|worldwind\\:\\/\\/|mailto\\:|news\\:|svn\\:\\/\\/", wgArticlePath="/wiki/$1", wgScriptPath="/w", wgScriptExtension=".php", wgScript="/w/index.php", wgVariantArticlePath=false, wgActionPaths={}, wgServer="http://nl.wikipedia.org", wgCanonicalNamespace="", wgCanonicalSpecialPageName=false, wgNamespaceNumber=0, wgPageName="Wereldwijd_web", wgTitle="Wereldwijd web", wgAction="view", wgArticleId=1888, wgIsArticle=true, wgUserName=null, wgUserGroups=null, wgUserLanguage="nl", wgContentLanguage="nl", wgBreakFrames=false, wgCurRevisionId=20232739, wgVersion="1.16alpha-wmf", wgEnableAPI=true, wgEnableWriteAPI=true, wgSeparatorTransformTable=[", .", ". ,"], wgDigitTransformTable=["", ""], wgMainPageTitle="Hoofdpagina", wgFormattedNamespaces={"-2": "Media", "-1": "Speciaal", "0": "", "1": "Overleg", "2": "Gebruiker", "3": "Overleg gebruiker", "4": "Wikipedia", "5": "Overleg Wikipedia", "6": "Bestand", "7": "Overleg bestand", "8": "MediaWiki", "9": "Overleg MediaWiki", "10": "Sjabloon", "11": "Overleg sjabloon", "12": "Help", "13": "Overleg help", "14": "Categorie", "15": "Overleg categorie", "100": "Portaal", "101": "Overleg portaal"}, wgNamespaceIds={"media": -2, "speciaal": -1, "": 0, "overleg": 1, "gebruiker": 2, "overleg_gebruiker": 3, "wikipedia": 4, "overleg_wikipedia": 5, "bestand": 6, "overleg_bestand": 7, "mediawiki": 8, "overleg_mediawiki": 9, "sjabloon": 10, "overleg_sjabloon": 11, "help": 12, "overleg_help": 13, "categorie": 14, "overleg_categorie": 15, "portaal": 100, "overleg_portaal": 101, "afbeelding": 6, "overleg_afbeelding": 7, "wp": 4, "h": 12, "p": 100, "image": 6, "image_talk": 7}, wgMWSuggestTemplate="http://nl.wikipedia.org/w/api.php?action=opensearch\x26search={searchTerms}\x26namespace={namespaces}\x26suggest", wgDBname="nlwiki", wgSearchNamespaces=[0], wgMWSuggestMessages=["met suggesties", "geen suggesties"], wgRestrictionEdit=[], wgRestrictionMove=[], wgTrackingToken="89861cd8915f9c0e7496ff1fb69c6f80", wgClickTrackingIsThrottled=true, wgNotice="", wgNoticeLocal=""; if (wgNotice != '') document.writeln(wgNotice); /* */Het World Wide Web (WWW), ook wel het wereldwijde web genoemd, maar meestal kortweg het web, is
een aantal technische afspraken voor het wereldwijd over het internet aanbieden en verbinden van allerhande documenten en computertoepassingen; de verzameling documenten en toepassingen die wereldwijd volgens dit systeem over het internet worden aangeboden. Inhoud 1 Het WWW als technologie 1.1 URL's 1.2 HTTP 1.3 HTML 2 Geschiedenis van het WWW 3 Inhoud 4 Surfen 5 Wetenswaardigheid 6 Noten 7 Zie ook // [bewerken] Het WWW als technologieDe oorspronkelijke technische afspraken waar het WWW uit bestaat zijn de volgende:
de URL: een uniforme adresseringsmethode voor pagina's, zowel gebruikt voor vaste documenten als voor veranderlijke inhoud, ongeacht waar op het internet ze staan en ongeacht hoe ze worden aangeboden; HTML: een documentopmaaktaal die naast opgemaakte tekst, afbeeldingen, video's en andere multimedia, ook hyperlinks (aanklikbare verwijzingen) en formulieren ondersteunt, beide gebaseerd op URL's HTTP: een netwerkprotocol voor het ophalen van documentenSinds het ontstaan van het WWW is er aan deze afspraken flink gesleuteld; het W3C-consortium is opgericht om ze netjes te beheren. Ook zijn er allerlei aanvullende technische afspraken voor het WWW gemaakt, waarvan een deel door W3C beheerd wordt (bijvoorbeeld XML, XHTML, XML Schema, XSLT, RDF), maar sommige niet (bijvoorbeeld robots.txt en JavaScript).
Het doel van het WWW was om internetgebruik eenvoudiger te maken. De gebruiker kan een wereldwijd, willekeurig groot netwerk van documenten en applicaties benaderen door niets anders te doen dan verwijzingen te volgen en formulieren in te vullen, en zonder voor elke applicatie weer aparte software te hoeven installeren; alles gaat met de webbrowser.
Veelgebruikte termen:
Een webpagina is een pagina op het WWW; pagina's kunnen een vaste of een veranderlijke inhoud hebben. Een website is een samenhangende verzameling pagina's, meestal op dezelfde computer. Een webapplicatie is een verzameling pagina's die samen een toepassing vormt. Een hyperlink is een verwijzing naar een pagina in een pagina; hiermee wordt de navigatie tussen de webpagina's verzorgd. Een zoekmachine is een webapplicatie waarmee naar pagina's kan worden gezocht (bv. Altavista, Google, Bing). Een webserver is ofwel een computer die webpagina's aanbiedt via HTTP. een programma dat webpagina's aanbiedt via HTTP. Een webbrowser, een programma waarmee de gebruiker het WWW benadert, moet het volgende kunnen: aan de hand van een URL een document ophalen via HTTP of soms via een ander netwerkprotocol zoals FTP, Gopher of NNTP; het opgehaalde document aan de gebruiker tonen, als die pagina HTML is, platte tekst, of een afbeelding, bijvoorbeeld in een HTML-pagina; plugins en aparte applicaties ondersteunen voor het weergeven van andere soorten documenten, zoals video, PDF-documenten, enzovoorts; JavaScript interpreteren en uitvoeren. [bewerken] URL'sURL's (Uniform Resource Locators) zijn adressen van webpagina's. Ze bevatten meestal
de naam van het te gebruiken netwerkprotocol de naam of het nummer van de te benaderen computer een rest die de locatie van de pagina op de computer aangeeft; dit geeft in een applicatie vaak een bepaalde handeling aan.Bijvoorbeeld: http://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wereldwijde_web&action=submit geeft een webpagina aan die benaderd wordt via HTTP, op de computer nl.wikipedia.org, met een voor de aldaar in werking zijnde webapplicatie specifieke nadere aanduiding.
Een URL kan ook verwijzen naar een protocol of documenttype dat de webbrowser zelf niet ondersteunt, bv, irc://irc.freenode.net/wikipedia-nl; in zo'n geval kan de browser een externe applicatie opstarten.
[bewerken] HTTPHTTP (het Hypertext Transfer Protocol) is het netwerkprotocol dat speciaal ontwikkeld is voor het WWW. Zoals de naam al zegt is het specifiek bedoeld voor het ophalen van hypertekstdocumenten (meestal geschreven in HTML).
Kenmerkend voor HTTP is dat het in principe kortlopende verbindingen maakt, waarbij steeds een enkele webpagina opgevraagd of ingestuurd wordt. Dit is verschillend van bijvoorbeeld FTP, waarbij een verbinding wordt opgezet waarover vervolgens documenten kunnen worden opgevraagd of verstuurd tt de verbinding expliciet wordt afgesloten.
[bewerken] HTMLHTML (HTML) is begonnen als een eenvoudige opmaaktaal voor tekst, met hyperlinks die URL's bevatten). Al snel werden plaatjes en formulieren ondersteund; allerlei verdere uitbreidingen volgden, in HTML zelf (bv. frames) en met behulp van nieuwe talen (bv. JavaScript, CSS, RSS).
Er zijn verschillende versies van HTML; de meest recente heet XHTML.
[bewerken] Geschiedenis van het WWWHet WWW is ontwikkeld vanaf 1991 door Tim Berners-Lee, een softwareontwikkelaar van de afdeling van CERN, het Europese instituut voor kernfysica in Genève, en diens projectmanager Robert Cailliau. Doel van het WWW was om de informatieuitwisseling te vergemakkelijken tussen de wetenschappers die samenwerken in de veelal internationale projecten van CERN. Het doel was om een wiki-achtige omgeving op te zetten waarin projectdocumentatie en andere informatie wordt aangemaakt en bijgehouden in een gemeenschappelijk gemaakte hypertext die direct over het internet te bekijken en te wijzigen is. Aangenomen mocht worden dat elke deelnemer een computer met internetverbinding had, maar niet mocht worden aangenomen dat elke deelnemer ook hetzelfde soort computer met dezelfde soort grafische mogelijkheden en hetzelfde operating system had; vandaar dat het WWW van meet af aan platformonafhankelijk is geweest.
WorldWideWeb (aan elkaar) was de naam voor het project, voor de software die Berners-Lee ervoor schreef (op de NeXT in Objective C), en voor het geheel van documenten dat via deze software beschikbaar werd gesteld.
Daarna werd de code omgezet naar C zodat ook voor andere platforms WWW-software geschreven kon worden. Het NCSA maakte op basis van deze code in 1992 de grafische webbrowser Mosaic, die de doorbraak voor het WWW betekende. Het ontwikkelde ook eigen webserversoftware (NCSA HTTPd) en voerde tal van innovaties door. Binnen een jaar steeg het aantal webservers van een handjevol naar duizenden en werd het WWW een standaardvoorziening die even belangrijk was als e-mail. Zowel de code van CERN als die van NCSA waren open source, waardoor het ook voor derden (zoals Microsoft) relatief gemakkelijk was om WWW-software te ontwikkelen.
[bewerken] InhoudHet web bevat wereldwijd enkele miljarden pagina's met informatie en ontspanning, webpagina's genaamd, die zijn georganiseerd in websites en worden verspreid door webservers. Een website hoeft niet per definitie op een webserver opgeslagen te zijn. De site moet wel te benaderen zijn door de server. Iedereen die per computer op het web is aangesloten, kan op een simpele manier de sites en pagina's doorzoeken. Een webserver is een dienstverlenende computer. De computer waaraan informatie wordt doorgegeven noemt men een client (Engels voor: cliënt, klant). Om gebruik te kunnen maken van de diensten van zo'n server zijn een webbrowser, een modem of netwerkkaart en een internetverbinding nodig.
Het plaatsen van een website op het web is eenvoudig en vindt bijvoorbeeld plaats met behulp van FTP (File Transfer Protocol). Daarnaast zijn er allerlei nog gebruikersvriendelijker methoden zoals weblogs en forums. Dit heeft tot gevolg dat de inhoud van het web niet altijd betrouwbaar is. Er staat veel onjuiste informatie op.
Via de webpagina's kunnen ook andere bestanden dan HTML-pagina's worden aangeboden. Het web is een grote verzamelplaats van o.a. afbeeldingen, muziek en films van uiteenlopende aard. Met behulp van speciale mediaplayers kunnen deze bestanden op de computer worden beluisterd en bekeken. Met zoekmachines als Google, Windows Live Search en Altavista (nu beter bekend als Yahoo! Search) kan naar deze bestanden op het web worden gezocht.
Het web biedt schrijvers en kunstenaars een goedkoop middel hun werk aan een breed publiek te presenteren. Maar ook anderen dan de rechthebbenden kunnen materiaal eenvoudig aanbieden; veel van zulk aanbod is illegaal, en de film- en muziekindustrie besteedt veel moeite om om dat te bestrijden.
[bewerken] SurfenHet bekijken van websites noemt men surfen.
[bewerken] Wetenswaardigheid De naam World Wide Web is uitgevonden door Tim Berners-Lee, en werd voor het eerst gebruikt (aan elkaar geschreven) in een intern CERN-memo[1], en doorgezet ondanks de protesten van de projectmanager, Robert Cailliau, die zei dat de afkorting 'WWW' (in het Engels uitgesproken als double-u double-u double-u) langer is dan de naam zelf.[2] [bewerken] Noten ↑ De tekst van het WWW-projectplan; intern CERN-memo ↑ How the web was born, door James Gillies en Robert Cailliau, Oxford University Press (2000), p. 199 [bewerken] Zie ook Digitale revolutie Website, homepage en webdesign Computernetwerk Internet Archive Web 2.0 Gopher, een in onbruik geraakte, maar enigszins vergelijkbare manier om op internet documenten beschikbaar te maken. Ontvangen van "http://nl.wikipedia.org/wiki/Wereldwijd_web" Categorieën: Internet | World Wide Web Weergaven artikel overleg Bewerken Geschiedenis Persoonlijke instellingen Beta inschakelen Aanmelden / registreren Webdesign - Wikipedia var skin="monobook", stylepath="http://bits.wikimedia.org/skins-1.5", wgUrlProtocols="http\\:\\/\\/|https\\:\\/\\/|ftp\\:\\/\\/|irc\\:\\/\\/|gopher\\:\\/\\/|telnet\\:\\/\\/|nntp\\:\\/\\/|worldwind\\:\\/\\/|mailto\\:|news\\:|svn\\:\\/\\/", wgArticlePath="/wiki/$1", wgScriptPath="/w", wgScriptExtension=".php", wgScript="/w/index.php", wgVariantArticlePath=false, wgActionPaths={}, wgServer="http://nl.wikipedia.org", wgCanonicalNamespace="", wgCanonicalSpecialPageName=false, wgNamespaceNumber=0, wgPageName="Webdesign", wgTitle="Webdesign", wgAction="view", wgArticleId=52017, wgIsArticle=true, wgUserName=null, wgUserGroups=null, wgUserLanguage="nl", wgContentLanguage="nl", wgBreakFrames=false, wgCurRevisionId=20136382, wgVersion="1.16alpha-wmf", wgEnableAPI=true, wgEnableWriteAPI=true, wgSeparatorTransformTable=[", .", ". ,"], wgDigitTransformTable=["", ""], wgMainPageTitle="Hoofdpagina", wgFormattedNamespaces={"-2": "Media", "-1": "Speciaal", "0": "", "1": "Overleg", "2": "Gebruiker", "3": "Overleg gebruiker", "4": "Wikipedia", "5": "Overleg Wikipedia", "6": "Bestand", "7": "Overleg bestand", "8": "MediaWiki", "9": "Overleg MediaWiki", "10": "Sjabloon", "11": "Overleg sjabloon", "12": "Help", "13": "Overleg help", "14": "Categorie", "15": "Overleg categorie", "100": "Portaal", "101": "Overleg portaal"}, wgNamespaceIds={"media": -2, "speciaal": -1, "": 0, "overleg": 1, "gebruiker": 2, "overleg_gebruiker": 3, "wikipedia": 4, "overleg_wikipedia": 5, "bestand": 6, "overleg_bestand": 7, "mediawiki": 8, "overleg_mediawiki": 9, "sjabloon": 10, "overleg_sjabloon": 11, "help": 12, "overleg_help": 13, "categorie": 14, "overleg_categorie": 15, "portaal": 100, "overleg_portaal": 101, "afbeelding": 6, "overleg_afbeelding": 7, "wp": 4, "h": 12, "p": 100, "image": 6, "image_talk": 7}, wgMWSuggestTemplate="http://nl.wikipedia.org/w/api.php?action=opensearch\x26search={searchTerms}\x26namespace={namespaces}\x26suggest", wgDBname="nlwiki", wgSearchNamespaces=[0], wgMWSuggestMessages=["met suggesties", "geen suggesties"], wgRestrictionEdit=[], wgRestrictionMove=[], wgTrackingToken="154fa6ad8143761e06c4ecf0817f07de", wgClickTrackingIsThrottled=true, wgNotice="", wgNoticeLocal=""; if (wgNotice != '') document.writeln(wgNotice); /* */Webdesign is het maken en vormgeven van alle websites in het internet. Webdesign vertoont gelijkenissen met het grafisch ontwerpen van traditioneel drukwerk, maar er zijn opvallende verschillen. Zo kunnen video en audio deel uitmaken van webdesign en verloopt de interactie met de bezoekers anders. Vanwege de technische aspecten is een webdesigner naast vormgever veelal ook programmeur.
Inhoud 1 Technische aspecten van Webdesign 1.1 Structuur 1.2 Opmaak 1.3 Dynamische en interactieve webpagina's 1.4 Weergave 1.5 Werkwijze 1.6 Toegankelijkheid 2 Zie ook 3 Externe links // [bewerken] Technische aspecten van Webdesign [bewerken] Structuur Een voorbeeld van webdesign: een pagina uit WikipediaIn tegenstelling tot de traditionele structuur van boeken, met een inhoudsopgave, verschillende indexen, een hoofdstukindeling en dergelijke, worden websites over het algemeen minder lineair vormgegeven. Daarbij wordt gebruik gemaakt van diverse menu's, zoekfuncties en soms ook loginfuncties om delen van de inhoud af te schermen van het grote publiek. Een manier om oriëntatiemogelijkheden in een website te bieden is de zogenaamde broodkruimelnavigatie, waarbij het door de gebruiker gekozen pad in de boomstructuur van de website op elke pagina is aangegeven.
[bewerken] OpmaakDe inhoudelijke samenhang van de boodschap van een website, wordt met computercommando's in de tekst aangegeven. Doorgaans worden hiervoor HTML-codes opgeven. Daarnaast kan gebruikgemaakt worden van een stylesheet. Daarin worden aanwijzingen vastgelegd over de gewenste weergaven van bepaalde html-elementen zoals lettertypes, kleuren en achtergrondafbeeldingen en ook de positionering van en spatiëring tussen elementen op de site. Door meerdere webpagina's aan eenzelfde stylesheet te koppelen, is het eenvoudiger om de hele site in een uniforme opmaak te presenteren. De uiteindelijke weergave is echter voor de designer niet volledig in de hand te houden, omdat verschillende lezer verschillende apparaten zullen gebruiken om zijn websites te raadplegen.
[bewerken] Dynamische en interactieve webpagina'sNaast statische opmaakelementen kunnen er ook dynamische elementen worden toegevoegd zoals mouseovers, webvideo's en dergelijke, maar ook afzonderlijke interactieve onderdelen, bijvoorbeeld een landkaart waarvan elk onderdeel afzonderlijk aanklikbaar is. Voor het toevoegen van dynamische en interactieve elementen bestaan allerlei technieken: Javascript, Dynamic HTML, Adobe Flash. Deze sites leveren vaak echter problemen op voor mensen met tekstbrowsers als Lynx en voor bijvoorbeeld blinden die surfen met een spraakbrowser of brailleleesregel, omdat er geen alternatieve inhoud wordt aangeboden.
[bewerken] WeergaveWebsites zien er niet op iedere computer en in iedere browser identiek uit. HTML wordt door elke computer/browser afzonderlijk geïnterpreteerd en weergegeven. Een webdesigner dient voor reguliere websites rekening te houden met deze pluriforme weergave.
De resolutie is de grootte van het scherm, gemeten in pixels. De resolutie kan per gebruiker variëren. Een grote resolutie biedt vooral meer ruimte in de breedte, de lengte is over het algemeen minder van belang omdat dat wordt opgevangen door scrollen. Een ontwerp dat niet uitgaat van vaste beeldschermafmetingen noemt men wel liquid design, de inhoud "vloeit" hier als het ware in de beschikbare ruimte. De kleurendiepte geeft aan hoeveel kleuren het scherm kan weergeven. In het verleden was 256 kleuren gangbaar en moest daar rekening mee worden gehouden. In die tijd zijn de webkleuren ontstaan. Tegenwoordig zijn hoge kleurendiepten echter normaal. De kleurweergave kan verschillen per scherm. Op sommige computers is een programma geïnstalleerd dat gammacorrectie uitvoert, waardoor kleuren worden aangepast. Het maakt ook verschil of er een CRT- of TFT-beeldscherm wordt gebruikt. De soort webbrowser is ook van belang. Browsers hebben ieder een eigen interpretatie van de code van een webpagina. Door het W3C zijn standaarden ontwikkeld over hoe de code moet worden geïnterpreteerd. De browsers houden zich daar nog niet altijd volledig aan, vooral Internet Explorer is voor ontwikkelaars vaak een zorgenkind.Afgezien van zulke technische weergave elementen, verwachten ook (kleuren)blinde, slechtziende of dove gebruikers dat een website ook voor hen raadpleegbaar is.
[bewerken] WerkwijzeDe bouw van een website gaat in verschillende stappen. Elke stap kan worden uitgevoerd door een andere, op het betreffende gebied gespecialiseerde persoon. Vaak[bron?] wordt er bij het maken van een nieuwe website eerst een grafische opzet van de gehele webpagina gemaakt in de vorm van een enkel JPEG-bestand. Dit bestand gaat vergezeld van een aantal afzonderlijke plaatjes die gebruikt gaan worden als losse grafische elementen. De tekstuele inhoud krijgt wel een plaats, maar het opstellen van de teksten is een ander proces.
De grafische opzet wordt vervolgens omgezet in HTML, waarin de bijgeleverde grafische elementen worden gebruikt. Ook op dit moment is de tekstuele inhoud nog bijzaak. Als tekst wordt vaak het Lorem ipsum gebruikt. Op dit moment kan worden getest hoe de code eruitziet in verschillende omstandigheden. Ten slotte wordt de interactiviteit toegevoegd en worden de uiteindelijke teksten in de verschillende pagina's van de website geplaatst. Het is mogelijk dat het om een dynamische website gaat, waar de inhoud met behulp van een CMS aangepast kan worden. De codering van dit server-sidegedeelte valt echter niet onder webdesign.
[bewerken] ToegankelijkheidMet de opkomst van smartphones, PDA's en andere (persoonlijke) apparaten die toegang hebben tot het internet, veranderen ook de eisen die gesteld worden aan een website. Het lijkt niet eenvoudig om bij het ontwerp en de bouw zicht te houden op de uiteenlopende vormen van gebruik die inmiddels mogelijk zijn. Met behulp van de webstandaarden die onder meer door het W3C zijn ontwikkeld, kan er toch voor worden gezorgd dat een site onder al die gebruikersomstandigheden bruikbaar is. Zo is HTML bedoeld om de inhoud van een webpagina van structuur te voorzien, CSS om de (grafische) stijl vast te leggen en de combinatie ECMAScript/DOM om interactiviteit aan een pagina toe te voegen. Een voordeel is dat al die componenten los van elkaar kunnen worden ontwikkeld en beheerd. Sterker nog: als zaken als inhoud, stijl en/of scripting worden gemengd, zal dat onmiddellijk een negatieve invloed hebben op de bruikbaarheid van een webpagina voor andere toepassingen dan een pc-met-beeldscherm-en-Internet-Explorer. Omdat het gebruik van andere browsers, besturingssystemen en webapparaten gestaag toeneemt, wordt het voor webdesigners steeds belangrijker om rekening te houden met dergelijke vormen van gebruik.
[bewerken] Zie ook Adobe Flash asp Grafische vormgeving javascript HTML php XML Webdesigner Webdevelopment [bewerken] Externe links Toegankelijkheidsrichtlijnen van het W3C The Web Standards Project (Engelstalig)Deze site is oorspronkelijk ontwikkeld als onderproject van touwtrekken.be in functie van het internationale GENSB toernooi dat België in augustus zal organiseren. Mogelijk zal deze site ook de basis vormen van de site die volgend jaar onder eigen domein zal ontwikkeld worden. Voor deze doelgroep was een flash intro niet ongepast zodat ik me wat kon uitleven. Naast algemene info is hart van deze site zeker de database.
Via het inschrijvingsformulier schrijven de verenigingen zich in en krijgen ze een wachtwoord toegestuurd. Via dat wachtwoord kunnen ze via beveiligd formulier extra ploegen of extra mensen inschrijven. Diezelfde database vormt de basis voor
Ik ben voor een stuk in webdevelopment geïnteresseerd geraakt doordat ik in 1998 een website wilde maken voor mijn touwtrekvereniging. Hoewel dat deze oorspronkelijke site niet meer geüpdate is sinds 2002 staat hij nog steeds online op http://www.ping.be/~tor-3965/indexold.htm ... vooral onder games zie je leuke pogingen van een nog prille webontwikkelaar. Sinds 2002 is de site vervangen door berketrekkers.be welke zopas nog een flinke revisie heeft gehad. Naast de trucjes die je al gezien hebt op de andere site’s zie je hier vrij duidelijk het gebruik van AJAX in de shoutbox . Verder is voor deze site een heel uitgebreide bestuurspagina. Deze pagina, die met wachtwoorden is beveilig, is een combinatie van Content Management Systeem (om de site aan te passen), discussieforum, ticketsysteem (voor opvolging van binnengekomen berichten) en online kasboek.Nog voor berketrekkers werd een script geschreven waarmee op eenvoudige wijze een afdrukbaar clubblad kan aangemaakt worden.
Hermay.be is een site met nog weinig informatie. De bedoeling van de bedrijfsleider is om onder producten zijn specialiteiten op te sommen met dan wat uitleg en wat fotos. Deze informatie word toegevoegd wanneer deze beschikbaar is. Voorlopig draaid onder producten een diashow.